मायग्रेन हा बऱ्याचदा "प्रौढांचा त्रास" मानला जातो, पण तुम्हाला माहिती आहे का की मुलांनाही तो त्रास होऊ शकतो? या दुर्बल करणाऱ्या डोकेदुखीचा परिणाम सुमारे १०% मुले आणि किशोरवयीन मुलांवर होतो, ज्यामुळे त्यांच्या लक्ष केंद्रित करण्याच्या, अभ्यास करण्याच्या किंवा दैनंदिन कामांचा आनंद घेण्याच्या क्षमतेवर परिणाम होतो. दुर्दैवाने, मुलांमधील मायग्रेन कधीकधी दुर्लक्षित केले जातात किंवा इतर आरोग्य समस्या म्हणून चुकीचे समजले जातात, कारण मुलांना त्यांच्या भावना स्पष्ट करण्यात अडचण येऊ शकते.
चांगली बातमी अशी आहे की काळजीपूर्वक निरीक्षण आणि सामान्य मायग्रेन लक्षणांचे ज्ञान असल्यास, पालक लक्षणे लवकर ओळखू शकतात आणि योग्य काळजी घेऊ शकतात. लवकर निदान आणि व्यवस्थापन मुलांमध्ये मायग्रेनची वारंवारता आणि तीव्रता कमी करण्यात मोठा फरक करू शकते.
मुलांमध्ये मायग्रेन लवकर ओळखण्याबद्दल प्रत्येक पालकांना काय माहित असणे आवश्यक आहे ते येथे आहे, तसेच तुमच्या मुलाला मायग्रेनचा त्रास होण्याची शंका असल्यास घ्यावयाच्या उपाययोजना देखील येथे आहेत.
मायग्रेन म्हणजे काय?
मायग्रेन ही फक्त डोकेदुखीच नाही - ही एक न्यूरोलॉजिकल स्थिती आहे जी अनेकदा विविध लक्षणांसह येते. मुलांमध्ये मायग्रेन प्रौढांपेक्षा वेगळे असू शकते, त्यामुळे ते कसे वेगळे दिसू शकतात हे समजून घेणे आवश्यक आहे.
मायग्रेनचा त्रास सामान्यतः काही तासांपासून ते अनेक दिवसांपर्यंत असतो. तो क्वचितच किंवा महिन्यातून अनेक वेळा होऊ शकतो. काही मुलांसाठी, मायग्रेनमुळे फक्त सौम्य अस्वस्थता येते, तर काहींसाठी ते तीव्र आणि त्रासदायक असू शकतात.
मुलांमध्ये मायग्रेनची सामान्य लक्षणे
मुले नेहमीच त्यांच्या वेदनांचे वर्णन "डोकेदुखी" म्हणून करू शकत नाहीत. त्याऐवजी, ते "माझे डोके विचित्र वाटते" सारखे वाक्ये वापरू शकतात किंवा इतर लक्षणांबद्दल तक्रार करू शकतात. ही सामान्य लक्षणे पहा:
डोके दुखणे: बहुतेकदा डोकेच्या एका बाजूला धडधडणे किंवा धडधडणे अशी भावना असते, परंतु नेहमीच नाही.
मळमळ किंवा उलट्या: डोकेदुखीसोबत येणारे एक वारंवार लक्षण.
प्रकाश किंवा ध्वनीची संवेदनशीलता: तुमचे मूल तेजस्वी प्रकाश किंवा गोंगाटयुक्त क्षेत्रे टाळू शकते.
पोटदुखी: काही मुलांना मायग्रेनच्या वेदनांसोबत पोटात अस्वस्थता किंवा पेटके येतात.
थकवा: त्यांना मायग्रेनच्या आधी, दरम्यान किंवा नंतर थकवा जाणवू शकतो किंवा त्यांच्यात उर्जेची कमतरता जाणवू शकते.
मूड बदल: मायग्रेनच्या आधी किंवा दरम्यान चिडचिड, रडणे किंवा कामातून माघार घेणे अशा भावना येऊ शकतात.
अरा: काही मुलांना डोकेदुखी सुरू होण्यापूर्वी दृष्टीदोष जाणवतो, जसे की चमकणारे दिवे, झिगझॅग पॅटर्न किंवा अंधुक दृष्टी.
ही लक्षणे इतर आजारांशी जुळू शकतात, म्हणून नमुन्यांचा मागोवा घेणे आणि ते कधी येतात हे लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
मुलांमध्ये मायग्रेन कशामुळे होतो?
काही घटक मुलांमध्ये मायग्रेनला कारणीभूत ठरू शकतात आणि हे ट्रिगर्स प्रत्येक मुलामध्ये वेगवेगळे असू शकतात. येथे काही सर्वात सामान्य ट्रिगर्स आहेत:
ताण: शाळेशी संबंधित ताणतणाव, परीक्षा किंवा सामाजिक आव्हाने मायग्रेनमध्ये योगदान देऊ शकतात.
झोपेच्या समस्या: खूप कमी किंवा जास्त झोपेमुळे एखादा भाग उद्भवू शकतो.
निर्जलीकरण: अपुरे पाणी पिणे ही एक सामान्य पण दुर्लक्षित केलेली समस्या आहे.
काही पदार्थ: चॉकलेट, चीज किंवा प्रक्रिया केलेले स्नॅक्स यांसारखे पदार्थ काही मुलांमध्ये मायग्रेनचे कारण बनू शकतात.
जेवण वगळणे: भूक किंवा रक्तातील साखर कमी असणे मायग्रेनला कारणीभूत ठरू शकते.
तेजस्वी दिवे किंवा मोठा आवाज: संवेदी उत्तेजनांचा जास्त संपर्क समस्याप्रधान असू शकतो.
हार्मोनल बदल: किशोरवयीन मुलांसाठी, यौवन किंवा मासिक पाळी दरम्यान हार्मोनल बदल भूमिका बजावू शकतात.
मायग्रेन डायरी ठेवल्याने तुमच्या मुलासाठी कोणते ट्रिगर्स सर्वात संबंधित आहेत हे ओळखण्यास मदत होऊ शकते.
मायग्रेनच्या वेळी तुमच्या मुलाला कशी मदत करावी
जेव्हा तुमच्या मुलाला मायग्रेनचा त्रास होतो तेव्हा शांत आणि आधार देणारे वातावरण निर्माण करणे आवश्यक आहे. येथे काही व्यावहारिक पावले आहेत:
एक शांत, अंधारी जागा शोधा: तेजस्वी दिवे आणि आवाज लक्षणे वाढवू शकतात. मंद प्रकाश असलेली, शांत खोली तुमच्या मुलाला बरे वाटण्यास मदत करू शकते.
कोल्ड कॉम्प्रेस लागू करा: त्यांच्या कपाळावर थंड कापड किंवा बर्फाचा पॅक ठेवल्याने वेदना कमी होऊ शकतात.
विश्रांतीला प्रोत्साहन द्या: झोप हा बहुतेकदा मायग्रेनसाठी सर्वोत्तम उपाय असतो, कारण तो शरीराला बरे होण्यास मदत करतो.
पाणी आणि नाश्ता द्या: डिहायड्रेशन किंवा रक्तातील साखरेचे प्रमाण कमी होणे हे मायग्रेनचा त्रास वाढवू शकते. जर तुमच्या मुलाला पाणी प्यायला आवडत असेल तर त्याला थोडे थोडे पाणी आणि हलके नाश्ता प्यायला प्रोत्साहित करा.
गरज पडल्यास औषधे वापरा: आयबुप्रोफेन किंवा एसिटामिनोफेन सारख्या ओव्हर-द-काउंटर वेदनाशामक औषधांमुळे मदत होऊ शकते, परंतु योग्य डोस आणि वेळेसाठी तुमच्या मुलाच्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.
डॉक्टरांना कधी भेटायचे
जर मायग्रेन तुमच्या मुलाच्या दैनंदिन जीवनात व्यत्यय आणत असेल किंवा महिन्यातून एकापेक्षा जास्त वेळा होत असेल, तर आरोग्य सेवा प्रदात्याचा सल्ला घेण्याची वेळ आली आहे. तुमच्या मुलाचे डॉक्टर तुम्हाला पुढील मूल्यांकनासाठी बालरोग न्युरोलॉजिस्ट किंवा डोकेदुखी तज्ञांकडे पाठवू शकतात.
चर्चा करण्यासाठी तयार रहा:
- डोकेदुखीची वारंवारता आणि कालावधी
- संबंधित लक्षणे (मळमळ, प्रकाशाची संवेदनशीलता इ.)
- मायग्रेन किंवा डोकेदुखीचा कोणताही कुटुंब इतिहास
- तुम्हाला आढळलेले ट्रिगर्स
इतर आजारांना वगळण्यासाठी डॉक्टर एमआरआय किंवा सीटी स्कॅन सारख्या इमेजिंग चाचण्यांची शिफारस करू शकतात.
बालरोग मायग्रेनसाठी उपचार पर्याय
मुलांमध्ये मायग्रेन प्रभावीपणे व्यवस्थापित करण्याचे अनेक मार्ग आहेत. उपचारांमध्ये हे समाविष्ट असू शकते:
जीवनशैली बदल: नियमित झोप, निरोगी आहार आणि हायड्रेशनला प्रोत्साहन दिल्याने मायग्रेनची वारंवारता कमी होऊ शकते.
ताण व्यवस्थापन: विश्रांती तंत्रे, समुपदेशन किंवा माइंडफुलनेस व्यायाम मुलांना ताण अधिक प्रभावीपणे हाताळण्यास मदत करू शकतात.
औषधे: वारंवार किंवा गंभीर मायग्रेनसाठी, डॉक्टर तीव्र भागांसाठी प्रतिबंधात्मक औषधे किंवा मजबूत उपचार लिहून देऊ शकतात.
ट्रिगर टाळणे: ट्रिगर्स ओळखणे आणि त्यांच्या संपर्कात येणे कमी करणे मायग्रेन रोखण्यासाठी खूप मदत करू शकते.
निष्कर्ष: मायग्रेनमुळे तुमच्या मुलाला मागे पडू देऊ नका.
मायग्रेनचा त्रास खूप जास्त असू शकतो, पण त्यांना तुमच्या मुलाच्या आयुष्यावर नियंत्रण ठेवण्याची गरज नाही. लक्षणे लवकर ओळखून, ट्रिगर्स ओळखून आणि वैद्यकीय सल्ला घेऊन, तुम्ही तुमच्या मुलाला ही स्थिती व्यवस्थापित करण्यास आणि चांगल्या दर्जाचे जीवन जगण्यास मदत करू शकता.
जर तुम्हाला तुमच्या मुलाला मायग्रेनचा त्रास होत असेल असे वाटत असेल, तर वाट पाहू नका. आमच्याशी अपॉइंटमेंट घ्या. सर्वोत्तम बालरोगतज्ञ.


