जाडो महिनाहरूमा, मौसमसँग सम्बन्धित विभिन्न कारकहरूले श्वासप्रश्वास स्वास्थ्यलाई असर गर्न सक्छ। जाडोमा प्रचलित चिसो, सुख्खा हावाले श्वासनलीलाई जलन दिन्छ, सम्भावित रूपमा दमका लक्षणहरू निम्त्याउँछ वा अवस्थित श्वासप्रश्वास अवस्थाहरूलाई बढाउँछ। थप रूपमा, भित्री तताउने प्रणालीहरूले आर्द्रताको स्तर घटाउन सक्छ, जसले गर्दा श्वासप्रश्वास नलीमा सुख्खापन हुन्छ, जसले गर्दा व्यक्तिहरूलाई सामान्य रुघाखोकी वा फ्लू जस्ता श्वासप्रश्वास संक्रमणहरूको लागि बढी संवेदनशील बनाउँछ। यसबाहेक, मानिसहरू घर भित्र बढी समय बिताउने गर्छन्, जसले गर्दा धुलोको कण, घरपालुवा जनावरको डन्डर र ढुसी जस्ता भित्री एलर्जीहरूको सम्पर्क बढ्छ, जसले श्वासप्रश्वास समस्याहरूलाई बढाउन सक्छ। राम्रो हातको सरसफाइ अभ्यास गर्ने, बाहिर न्यानो बस्ने, भित्री आर्द्रता स्तर कायम राख्ने र मौसमी फ्लू विरुद्ध खोप लगाउनाले जाडो मौसममा श्वासप्रश्वास स्वास्थ्यलाई सुरक्षित राख्न महत्त्वपूर्ण मद्दत गर्न सक्छ।
चिसो मौसमको श्वासप्रश्वास स्वास्थ्यमा प्रभाव
विद्यमान अवस्थाको बिग्रँदै जानु: चिसो हावाले दम, क्रोनिक अब्सट्रक्टिभ पल्मोनरी डिजिज (COPD), र ब्रोन्काइटिस जस्ता श्वासप्रश्वाससम्बन्धी समस्याहरूलाई बढाउन सक्छ। चिसो हावाले श्वासनलीमा साँघुरोपन र जलन निम्त्याउन सक्छ, जसले गर्दा सास फेर्न गाह्रो हुन्छ, विशेष गरी यी अवस्था भएका मानिसहरूलाई।
श्वासप्रश्वास संक्रमणको बढ्दो जोखिम: चिसो मौसममा सामान्य रुघाखोकी, फ्लू र निमोनिया जस्ता श्वासप्रश्वास सम्बन्धी संक्रमणको जोखिम बढ्छ। चिसो, सुख्खा हावाले शरीरको प्रतिरक्षा प्रतिक्रियालाई कमजोर बनाउन सक्छ, जसले गर्दा व्यक्तिहरू भाइरल र ब्याक्टेरिया संक्रमणको लागि बढी संवेदनशील हुन्छन्।
वायुमार्गको सङ्कुचन: चिसो हावामा सास फेर्दा श्वासनली साँघुरो र साँघुरो हुन सक्छ, जसले गर्दा सास फेर्न गाह्रो हुन सक्छ, विशेष गरी संवेदनशील श्वासनली भएका वा व्यायाम-प्रेरित दम जस्ता अवस्था भएका मानिसहरूलाई।
सुख्खा हावा: चिसो मौसमले प्रायः सुख्खा हावा ल्याउँछ, जसले श्वासप्रश्वास नलीको श्लेष्म झिल्लीलाई सुख्खा बनाउन सक्छ। यसले श्वासनलीलाई जलन र संक्रमणको लागि बढी संवेदनशील बनाउन सक्छ।
भित्री वायु गुणस्तर: चिसो महिनाहरूमा, मानिसहरू बन्द झ्यालहरू र तताउने प्रणालीहरू सहित घर भित्र बढी समय बिताउने गर्छन्। घर भित्रका प्रदूषकहरू, धुलो र एलर्जीहरूको कारणले गर्दा हुने खराब भित्री हावाको गुणस्तरले पनि श्वासप्रश्वास समस्याहरूमा योगदान पुर्याउन सक्छ।
भाइरल बाँच्न: केही भाइरसहरू चिसो तापक्रममा राम्रोसँग बाँच्छन्, जसले गर्दा चिसो महिनाहरूमा तिनीहरूको सम्पर्क र प्रसारणको सम्भावना बढ्छ।

यदि तपाईंसँग आफ्नो श्वासप्रश्वास स्वास्थ्यको बारेमा चिन्ता वा विशेष प्रश्नहरू छन् भने, एक जनासँग परामर्श गर्नु महत्त्वपूर्ण छ पल्मोनोलजिष्ट.
चिसो हावाले श्वासप्रश्वास प्रणालीलाई कसरी असर गर्न सक्छ।
वायुमार्गको सङ्कुचन: चिसो हावाले श्वासनलीलाई साँघुरो वा साँघुरो बनाउन सक्छ। यो साँघुरोपनले छातीमा कसिलोपन, खोकी र सास फेर्न गाह्रो हुने महसुस गराउन सक्छ। दम भएका व्यक्तिहरूको लागि, यसले वायुमार्गहरूको संवेदनशीलता र साँघुरोपन बढेको कारणले दमको आक्रमण निम्त्याउन सक्छ।
बलगम उत्पादनमा वृद्धि: चिसो हावाको सम्पर्कले श्वासप्रश्वास नलीमा खकार उत्पादन बढाउन सक्छ। यो अत्यधिक खकारले भीडभाड निम्त्याउन सक्छ, जसले गर्दा सास फेर्न गाह्रो हुन सक्छ, विशेष गरी श्वासप्रश्वास समस्या भएकाहरूका लागि।
जलन र सूजन: चिसो, सुख्खा हावाले श्वासनलीमा जलन गराउन सक्छ, जसले गर्दा सूजन हुन सक्छ। यो जलनले खोकी लाग्ने, घाँटी दुख्ने र श्वासप्रश्वासमा समस्या हुने सामान्य अनुभूति गराउन सक्छ।
अवस्थित अवस्थाहरूको बढ्दो वृद्धि: दीर्घकालीन अवरोधक फुफ्फुसीय रोग (COPD), ब्रोन्काइटिस, वा निमोनिया जस्ता दीर्घकालीन श्वासप्रश्वास समस्या भएका व्यक्तिहरूले चिसो हावाको सम्पर्कमा आउँदा लक्षणहरू बिग्रन सक्छन्। चिसोले उनीहरूको अवस्थालाई अझ खराब बनाउन सक्छ, जसले गर्दा खोकी लाग्ने, घरघराहट हुने र सास फेर्न गाह्रो हुने समस्या बढ्छ।
संक्रमणको बढ्दो जोखिम: केही अध्ययनहरूले सुझाव दिन्छन् कि चिसो हावाको सम्पर्कले श्वासप्रश्वास नलीमा प्रतिरक्षा प्रणालीलाई कमजोर बनाउन सक्छ, जसले गर्दा व्यक्तिहरूलाई सामान्य रुघाखोकी वा फ्लू जस्ता श्वासप्रश्वास संक्रमणहरूको लागि बढी संवेदनशील बनाउँछ।
सामान्य रुघाखोकी र इन्फ्लुएन्जाका लक्षणहरू बीच भिन्नता छुट्याउनुहोस्
सामान्य रुघाखोकी र इन्फ्लुएन्जा (फ्लू) दुवै फरक-फरक भाइरसबाट हुने श्वासप्रश्वाससम्बन्धी रोग हुन्। यद्यपि तिनीहरूले केही लक्षणहरू साझा गर्छन्, यी दुई बीच स्पष्ट भिन्नताहरू छन्:
सामान्य रुघाखोकीका लक्षणहरू:
नाक बग्ने वा भरिएको: यो रुघाखोकी लाग्ने सामान्य लक्षण हो, जसको साथमा प्रायः हाच्छिउँ पनि आउँछ।
दुखेको घाँटी: हल्का देखि मध्यम घाँटी दुखाइ सामान्य हो।
खोकी: हल्का खोकी लाग्न सक्छ, सामान्यतया गम्भीर हुँदैन।
हल्का शरीर दुखाइ वा हल्का थकान: यी लक्षणहरू सम्भव छन् तर फ्लूको तुलनामा कम स्पष्ट हुन्छन्।
हल्का ज्वरो: कम-ग्रेड ज्वरो आउन सक्छ तर यो कम सामान्य छ।
इन्फ्लुएन्जा (फ्लू) को लक्षण:
अचानक लक्षणहरू देखा पर्नु: रुघाखोकी भन्दा फ्लूका लक्षणहरू अचानक देखा पर्छन्।
उच्च ज्वरो: फ्लूको अवस्थामा ज्वरो सामान्यतया बढी हुन्छ, प्रायः १००.४°F (३८°C) भन्दा माथि हुन्छ र धेरै दिनसम्म रहन सक्छ।
शरीरमा गम्भीर दुखाइ: फ्लूको साथमा मांसपेशी वा शरीरमा तीव्र दुखाइ हुनु सामान्य हो र यो कमजोर पार्ने हुन सक्छ।
टाउको दुखाइ: रुघाखोकी भन्दा फ्लूमा गम्भीर टाउको दुखाइ बढी सामान्य हुन्छ।
अत्यधिक थकान: थकान र कमजोरी गम्भीर हुन सक्छ, हप्ताहरूसम्म रहन्छ।
सुख्खा खोकी: रुघाखोकी भन्दा फ्लूमा लगातार सुख्खा खोकी लाग्नु बढी सामान्य हुन्छ।
जाडोमा श्वासप्रश्वास स्वास्थ्य कायम राख्ने सुझावहरू
बारम्बार हातको सरसफाइ: खोक्दा, हाच्छिउँ गर्दा वा सार्वजनिक स्थानमा गएपछि नियमित रूपमा साबुन पानीले कम्तिमा २० सेकेन्डसम्म हात धुनुहोस्। हात धुन सम्भव नभएको बेला अल्कोहल-आधारित ह्यान्ड सेनिटाइजर प्रयोग गर्नुहोस्।
रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउनुहोस्: फलफूल, तरकारी र दुबला प्रोटिनले भरिपूर्ण सन्तुलित आहार खानुहोस्। यसले प्रतिरक्षा प्रणालीलाई सहयोग गर्ने आवश्यक पोषक तत्वहरू प्रदान गर्दछ। स्वास्थ्य सेवा पेशेवरसँग परामर्श गरेपछि भिटामिन सी र डी जस्ता पूरकहरू लिने विचार गर्नुहोस्।
हाइड्रेटेड रहनुहोस्: श्वासप्रश्वास नलीलाई ओसिलो राख्न र राम्रोसँग काम गर्न प्रशस्त तरल पदार्थ, विशेष गरी पानी पिउनुहोस्।
श्वासप्रश्वास शिष्टाचार अभ्यास गर्नुहोस्: खोक्दा वा हाच्छिउँ गर्दा कीटाणुहरू फैलिनबाट रोक्नको लागि आफ्नो मुख र नाकलाई टिस्यु पेपर वा कुहिनाले छोप्नुहोस्। टिस्यु पेपर तुरुन्तै फाल्नुहोस् र पछि हात धुनुहोस्।
पर्याप्त भेन्टिलेसन: हावामा हुने भाइरसहरूको एकाग्रता कम गर्न भित्री ठाउँहरूमा उचित भेन्टिलेसन सुनिश्चित गर्नुहोस्।
नियमित व्यायाम: रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउन र समग्र स्वास्थ्यलाई प्रवर्द्धन गर्न नियमित शारीरिक गतिविधिमा संलग्न हुनुहोस्।
धूम्रपान र सेकेन्ड ह्यान्ड धूम्रपानबाट बच्नुहोस्: धूम्रपानले श्वासप्रश्वासको स्वास्थ्यलाई हानि पुर्याउँछ र प्रतिरक्षा प्रणालीलाई कमजोर बनाउँछ, जसले गर्दा व्यक्तिहरू संक्रमणको लागि बढी संवेदनशील हुन्छन्।
खोप लगाउनुहोस्: इन्फ्लुएन्जा हुने जोखिम कम गर्न वार्षिक फ्लू खोप लगाउने विचार गर्नुहोस्।
ह्युमिडिफायर प्रयोग गर्नुहोस्: नाक र घाँटी सुख्खा हुनबाट रोक्नको लागि ह्युमिडिफायर प्रयोग गरेर घर भित्रको हावालाई ओसिलो राख्नुहोस्।
जाडो मौसम सुँघ्ने र हाच्छिउँ गर्नेको पर्यायवाची हुनु पर्दैन। यी सरल तर प्रभावकारी अभ्यासहरू अपनाएर, तपाईं आफ्नो श्वासप्रश्वास स्वास्थ्यलाई बलियो बनाउन सक्नुहुन्छ, जाडोको चिसो र फ्लूको समस्याको शिकार हुने जोखिम कम गर्न सक्नुहुन्छ। आत्म-हेरचाहलाई प्राथमिकता दिनु र यी रोकथाम उपायहरू पालना गर्नाले तपाईं र तपाईंका प्रियजनहरूलाई जाडो मौसमभरि स्वस्थ राख्न धेरै मद्दत गर्न सक्छ।
यदि तपाईंसँग आफ्नो श्वासप्रश्वास स्वास्थ्यको बारेमा चिन्ता वा विशेष प्रश्नहरू छन् भने, एक जनासँग परामर्श गर्नु महत्त्वपूर्ण छ पल्मोनोलजिष्ट.
सम्बन्धित ब्लग पोष्टहरू:
1. फ्रिजलाई बिदाइ दिनुहोस्: जाडोमा अव्यवस्थित कपाललाई नियन्त्रण गर्ने आहार परिवर्तनहरू
2. जाडोमा सक्रिय रहने: रमाइलो व्यायाम र गतिविधिहरू


