ਆਚਰਣ ਵਿਕਾਰ (CD) ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਵਿਵਹਾਰ ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਕਾਰ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਿਦਾਨ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਵਹਾਰ ਦੇ ਇੱਕਸਾਰ ਪੈਟਰਨ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਉਮਰ-ਮੁਤਾਬਕ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਯਮਾਂ ਜਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਮਲਾਵਰਤਾ, ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਤਬਾਹੀ, ਧੋਖਾਧੜੀ, ਚੋਰੀ, ਜਾਂ ਗੰਭੀਰ ਨਿਯਮ ਤੋੜਨ ਵਰਗੇ ਵਿਵਹਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਲਦੀ ਨਿਦਾਨ ਅਤੇ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਕਾਰ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਲਗਤਾ ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਆਚਰਣ ਵਿਕਾਰ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਾਲ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲੈਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ.
ਆਚਰਣ ਵਿਕਾਰ ਦੇ ਕਾਰਨ
• ਜੈਵਿਕ: ਕੁਝ ਅਧਿਐਨਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੀਡੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਜਾਂ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦਿਮਾਗੀ ਇਮੇਜਿੰਗ ਅਧਿਐਨਾਂ ਨੇ ਆਵੇਗ ਨਿਯੰਤਰਣ, ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਤਰਕ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਢਾਂਚਾਗਤ ਅਤੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਅੰਤਰਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਹੈ। • ਵਾਤਾਵਰਣ: ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ, ਅਣਗਹਿਲੀ, ਜਾਂ ਸਦਮੇ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨਾ, ਇੱਕ ਅਰਾਜਕ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਣਾ, ਜਾਂ ਮਾਪਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਜਾਂ ਮਾਨਸਿਕ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੋਣਾ ਸੀਡੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। • ਜੈਨੇਟਿਕਸ: ਪਰਿਵਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸ ਇੱਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੀਡੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਵਿਕਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਮਾਪਿਆਂ ਜਾਂ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਜੋਖਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਆਚਰਣ ਵਿਕਾਰ ਦੇ ਜੋਖਮ ਕਾਰਕ
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਕਾਰਕ ਆਚਰਣ ਵਿਕਾਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਜਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ: • ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਬਦਸਲੂਕੀ ਜਾਂ ਅਣਗਹਿਲੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ • ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਵਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸ • ਮਾਪਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਜਾਂ ਅਪਰਾਧਿਕ ਵਿਵਹਾਰ • ਪਰਿਵਾਰਕ ਟਕਰਾਅ ਅਤੇ ਅਸਥਿਰਤਾ • ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਜੀਵਨ ਜਾਂ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਇਲਾਜ ਨਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਜਾਂ ਨਾਕਾਫ਼ੀ ਇਲਾਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਆਚਰਣ ਵਿਕਾਰ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ: • ਮਾੜੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ • ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿਕਾਰ • ਕੰਮ 'ਤੇ ਜਾਂ ਸਬੰਧਾਂ ਨਾਲ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ • ਸਹਿ-ਮੌਜੂਦ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਵਿਕਾਰ • ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਕੈਦ
ਆਚਰਣ ਵਿਕਾਰ ਦੇ ਲੱਛਣ
• ਹਮਲਾਵਰ ਵਿਵਹਾਰ: ਇਹ ਧੱਕੇਸ਼ਾਹੀ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਬੇਰਹਿਮੀ, ਸਰੀਰਕ ਲੜਾਈਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ, ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਹੈ। • ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਵਿਵਹਾਰ: ਸੀਡੀ ਵਾਲੇ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ੋਰ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਅੱਗ ਲਗਾਉਣ ਜਾਂ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਤਬਾਹੀ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। • ਧੋਖਾ: ਇਹ ਅਕਸਰ ਝੂਠ ਬੋਲਣ, ਨਿੱਜੀ ਲਾਭ ਜਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇਣ, ਅਤੇ ਚੋਰੀ (ਕਿਸੇ ਦੇ ਘਰ, ਕਾਰ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਭੰਨ-ਤੋੜ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। • ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ: ਸੀਡੀ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਅਕਸਰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਾਰਨ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਇਤਰਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਰਾਤ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਰਹਿਣਾ, ਘਰੋਂ ਭੱਜਣਾ, ਅਤੇ 13 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰ ਹੋਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। • ਹਮਦਰਦੀ ਦੀ ਘਾਟ: ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਅਣਦੇਖੀ, ਸਬੰਧ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥਾ, ਜਾਂ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਸ਼ੀ ਭਾਵਨਾ ਦੀ ਘਾਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ?
ਆਚਰਣ ਵਿਕਾਰ ਦਾ ਨਿਦਾਨ
• ਕਲੀਨਿਕਲ ਮੁਲਾਂਕਣ: ਇੱਕ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧਾ ਨਿਰੀਖਣ, ਇੱਕ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਪਰਿਵਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਵਿਵਹਾਰ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਿਆਰੀ ਸਕੋਰਿੰਗ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਵਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। • ਸਰੀਰਕ ਜਾਂਚ: ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਸਰੀਰਕ ਬਿਮਾਰੀ ਵਿਵਹਾਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਡਾਕਟਰੀ ਸਥਿਤੀਆਂ, ਦਵਾਈਆਂ, ਜਾਂ ਪਦਾਰਥ ਵਿਵਹਾਰ ਸੰਬੰਧੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸੀਡੀ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। • ਇੰਟਰਵਿਊ: ਅਧਿਆਪਕ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਬਾਲਗ ਜੋ ਬੱਚੇ ਨਾਲ ਅਕਸਰ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕੀਮਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਆਚਰਣ ਵਿਕਾਰ ਲਈ ਇਲਾਜ
• ਮਨੋਰੋਗ ਚਿਕਿਤਸਾ: ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਥੈਰੇਪੀ ਸੀਡੀ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬੋਧਾਤਮਕ-ਵਿਵਹਾਰ ਥੈਰੇਪੀ (ਸੀਬੀਟੀ) ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਵਿਵਹਾਰ ਪੈਟਰਨਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਅਤੇ ਬਦਲਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। • ਪਰਿਵਾਰਕ ਥੈਰੇਪੀ: ਇਹ ਇਲਾਜ ਸਮੁੱਚੀ ਪਰਿਵਾਰਕ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਕਸਰ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਅਤੇ ਇਕਸਾਰ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਹੈ ਬਾਰੇ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। • ਸਮੂਹ ਥੈਰੇਪੀ: ਕਈ ਵਾਰ, ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਥੈਰੇਪੀ ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ ਵਾਧੂ ਸੂਝ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਸਮੂਹ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੇ ਨਾ ਕਿ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਪੈਟਰਨਾਂ ਨੂੰ। • ਦਵਾਈ: ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਦਵਾਈ ਇਸਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ FDA-ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ ਖਾਸ ਲੱਛਣਾਂ ਜਾਂ ਸਹਿ-ਮੌਜੂਦ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ADHD ਦਵਾਈ ਤਜਵੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੇਕਰ ਬੱਚੇ ਕੋਲ ਸਹਿ-ਮੌਜੂਦ ADHD ਹੈ, ਜਾਂ ਗੰਭੀਰ ਹਮਲਾਵਰਤਾ ਲਈ ਮੂਡ ਸਟੈਬੀਲਾਈਜ਼ਰ/ਐਂਟੀਸਾਈਕੋਟਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਹਨ। • ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਸਿਖਲਾਈ: ਇਹ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲਣਾ ਹੈ ਜਾਂ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਆਚਰਣ ਵਿਕਾਰ ਲਈ ਰੋਕਥਾਮ ਉਪਾਅ
• ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ: ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਪਛਾਣਨਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਹੱਲ ਕਰਨਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਗੜਨ ਤੋਂ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਬੱਚਾ ਸੀਡੀ ਦੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਲੈਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। • ਇਕਸਾਰ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ: ਬੱਚੇ ਇਕਸਾਰਤਾ 'ਤੇ ਵਧਦੇ-ਫੁੱਲਦੇ ਹਨ। ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਲਈ ਅਨੁਮਾਨਤ ਨਤੀਜੇ (ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਸਜ਼ਾ ਦੋਵੇਂ) ਵਿਵਹਾਰਕ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। • ਸਕੂਲ-ਅਧਾਰਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ: ਸਕੂਲ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। • ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਜਾਂ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ: ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੀਡੀ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ੋਰਾਂ ਨੂੰ ਜੋਖਮਾਂ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖਿਅਤ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। • ਥੈਰੇਪੀ: ਇੱਕ ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਨਾਲ ਨਿਯਮਤ ਸੈਸ਼ਨ, ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਲੱਛਣ ਮੌਜੂਦ ਨਾ ਹੋਣ, ਛੋਟੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ, ਵੱਡੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਦੇ ਹੁਨਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਰੋ ਅਤੇ ਨਾ ਕਰੋ
| ਕਰੋ |
ਨਾ ਕਰੋ |
| ਸਪੱਸ਼ਟ ਅਤੇ ਇਕਸਾਰ ਸੀਮਾਵਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰੋ: ਵਿਵਹਾਰ ਲਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਸਥਾਪਤ ਕਰੋ। |
ਸਮੱਸਿਆ ਵਾਲੇ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੋ: ਵਿਵਹਾਰ ਸੰਬੰਧੀ ਤੁਰੰਤ ਅਤੇ ਇਕਸਾਰਤਾ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੋ। |
| ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੋ: ਚੰਗੇ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ ਅਤੇ ਇਨਾਮ ਦਿਓ। |
ਸਰੀਰਕ ਸਜ਼ਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰੋ: ਸਰੀਰਕ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਤੋਂ ਬਚੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਹਮਲਾਵਰਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। |
| ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਮਦਦ ਲਓ: ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਜਾਂ ਥੈਰੇਪਿਸਟਾਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ। |
ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਜਾਂ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਨਾ ਕਰੋ: ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕਰਨ ਜਾਂ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚੋ। |
| ਸਿਹਤਮੰਦ ਆਊਟਲੈਟਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰੋ: ਖੇਡਾਂ, ਕਲਾਵਾਂ, ਜਾਂ ਕਲੱਬਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰੋ। |
ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਨਾ ਬਣਾਓ: ਅਣਉਚਿਤ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਲਈ ਬਹਾਨੇ ਬਣਾਉਣ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚੋ। |
| ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰੋ: ਵਿਵਹਾਰ ਸੰਬੰਧੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹੋ ਅਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਚਾਰ ਕਰੋ। |
ਟਕਰਾਅ ਨਾ ਵਧਾਓ: ਸੱਤਾ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਜਾਂ ਟਕਰਾਅ ਵਧਾਉਣ ਤੋਂ ਬਚੋ। |
| ਧੀਰਜ ਅਤੇ ਹਮਦਰਦੀ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰੋ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਛੁਪੇ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ। |
ਤੁਰੰਤ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਉਮੀਦ ਨਾ ਕਰੋ: ਇਹ ਪਛਾਣੋ ਕਿ ਤਰੱਕੀ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਆ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। |
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਆਚਰਣ ਵਿਕਾਰ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਾਲ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲੈਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ.