د عمومي اضطراب اختلال (GAD) یوه اوږدمهاله رواني ناروغي ده چې د ورځنيو مسلو په اړه د ډیرې او نه کنټرول کیدونکي اندیښنې لخوا مشخص کیږي. دا د اضطراب له عادي احساساتو څخه توپیر لري، په دې شرط چې دا د اوږدې مودې لپاره (لږترلږه شپږ میاشتې) دوام وکړي، چې په ټولنیز، مسلکي، یا د فعالیت په نورو مهمو برخو کې د پام وړ تکلیف او نیمګړتیا لامل کیږي. دقیق لاملونه نامعلوم دي مګر باور کیږي چې د بیولوژیکي عواملو، کورنۍ شالید، او د ژوند تجربو ترکیب دی، په ځانګړې توګه فشار لرونکي. احصایې ښیي چې د متحده ایالاتو شاوخوا 3.1٪ نفوس د GAD څخه اغیزمن کیږي، چې په میرمنو کې یې خپریدل لوړ دي. درملنه معمولا رواني درملنه، درمل، یا د دواړو ترکیب شامل دي.

که تاسو شک لرئ چې تاسو یا بل څوک د عمومي اضطراب اختلال سره مخ یاست، نو دا خورا مهمه ده چې د بیړني خدماتو ته زنګ وهلو سره سمدلاسه طبي پاملرنه وغواړئ یا د یو متخصص سره مشوره وکړئ. ارواپوهنه.
د عمومي اضطراب اختلال لاملونه
که څه هم د GAD دقیق لاملونه په بشپړ ډول نه دي پیژندل شوي، ډیری عوامل ممکن د هغې په پراختیا کې مرسته وکړي: • جینیاتي عوامل: داسې شواهد شتون لري چې وړاندیز کوي GAD په کورنیو کې ترسره کیدی شي، او هغه اشخاص چې د کورنۍ غړي یې د اضطراب اختلالات لري پخپله د GAD د رامینځته کیدو لوړ خطر لري. • د دماغ کیمیا: نیوروټرانسمیټرونه طبیعي مادې دي چې د عصبي حجرو ترمنځ د اړیکو اجنټانو په توګه کار کوي او د دماغ د نورمال فعالیتونو لپاره مهم دي. د سیروټونین، ډوپامین، او نورپینفرین په څیر نیوروټرانسمیټرونو کې عدم توازن اکثرا د اضطراب اختلالاتو سره تړاو لري. • د شخصیت عوامل: ځینې شخصیتي ځانګړتیاوې، لکه د بشپړتیا غوښتونکي کیدل، د ځان باور کمول، یا د فشار له امله په اسانۍ سره د ډوبیدو تمایل، کولی شي د GAD سره مرسته وکړي. • د ژوند تجربې: د فشار لرونکي یا صدماتو پیښو سره اوږدمهاله تماس، لکه ناوړه ګټه اخیستنه، د یو عزیز مړینه، یا د ژوند مهم بدلونونه، کولی شي GAD رامینځته کړي. اوږدمهاله طبي ناروغۍ یا نور رواني روغتیا اختلالات هم د GAD د پراختیا خطر زیاتوي. • چاپیریالي فشارونه: دوامداره فشار لرونکي حالتونه، لکه د کار فشار، د کورنۍ یا اړیکو مسلې، یا مالي اندیښنې، کولی شي د GAD د اوږدمهاله اندیښنې ځانګړتیا کې مرسته وکړي.
د عمومي اضطراب اختلال د خطر عوامل
• د کورنۍ تاریخ: لکه څنګه چې د ډیری رواني روغتیا شرایطو سره، د کورنۍ د غړي درلودل چې د اضطراب اختلال لري کولی شي خطر زیات کړي. • جنس: ښځې د نارینه وو په پرتله نږدې دوه چنده د GAD سره تشخیص کیږي. • عمر: GAD په هر عمر کې وده کولی شي، مګر دا په عام ډول په ځوانانو او لویانو کې تشخیص کیږي. • شخصیت: هغه اشخاص چې د شخصیت ځینې ډولونه لري، لکه هغه کسان چې د اضطراب یا منفي اغیزې تمایل لري، په ډیر خطر کې دي. • صدمه ایزې تجربې: هغه خلک چې صدمه یې تجربه کړې، په ځانګړې توګه په ماشومتوب کې، د GAD د پراختیا لپاره لوړ خطر لري. • د رواني روغتیا نور اختلالات: هغه کسان چې د نورو رواني روغتیا اختلالاتو تاریخ لري، لکه خپګان، د GAD لپاره ډیر خطر لري. • د موادو ناوړه ګټه اخیستنه: د مخدره توکو او الکولو کارول کولی شي د اضطراب کچه او د GAD خطر زیات کړي. د GAD څخه د پیچلتیا خطر شدید کیدی شي، پشمول د ټولنیز، مسلکي، یا شخصي فعالیت ضعیف کول. دا کولی شي د نورو رواني روغتیا اختلالاتو لامل شي یا یې زیات کړي، لکه د ویرې اختلال یا خپګان. د موادو ناوړه ګټه اخیستنه یو بل مهم خطر دی، اشخاص کله ناکله الکول یا مخدره توکي د ځان درملو په توګه کاروي.
د عمومي اضطراب اختلال نښې نښانې
GAD د اوږدمهاله، مبالغه شوې اندیښنې او فشار لخوا مشخص کیږي چې بې بنسټه یا د عادي اندیښنې په پرتله خورا شدید وي چې ډیری خلک یې تجربه کوي. نښې نښانې کولی شي رواني او فزیکي دواړه وي. رواني نښې نښانې: • د ورځني ژوند د مختلفو اړخونو په اړه دوامداره اندیښنه (کار، ټولنیز تعاملات، روغتیا، کوچنۍ اندیښنې) • د آرام کولو یا اندیښنې کنټرولولو کې د ناتوانۍ احساس • د ټولو ممکنه بدترین حالت سناریوګانو لپاره د پلانونو او حلونو ډیر فکر کول • بې پرې والی او د غلط پریکړې کولو ویره • د ناڅرګندتیا یا بې پرې والي اداره کولو کې ستونزه فزیکي نښې نښانې: • بې آرامي یا د غاړې احساس • ستړیا او عمومي ستړیا چې د فزیکي تمرین یا د خوب نشتوالي سره تړاو نلري • د عضلاتو فشار • خارښت • د خوب کولو ستونزه (بې خوبي)، نا اطمینانه خوب، یا د خوب پاتې کیدو ستونزه • خوله کول، خواګرځي، یا اسهال دا نښې نښانې کولی شي مداخله کوونکې وي او د یو فرد ورځني ژوند باندې د پام وړ اغیزه وکړي، ډیری وختونه په کار، ښوونځي یا اړیکو کې مداخله کوي. دا هم معمول دی چې دا نښې نښانې بدلون مومي، د هغو دورو سره چې دوی د نورو په پرتله ډیرې شدیدې وي.
د ملاقات وخت ته اړتیا لرئ؟
د عمومي اضطراب اختلال تشخیص
د عمومي اضطراب اختلال (GAD) تشخیص د رواني روغتیا مسلکي لخوا جامع ارزونه لري. د GAD تشخیص لپاره هیڅ لابراتوار ازموینه شتون نلري، نو دا پروسه معمولا لاندې مرحلې لري: • کلینیکي مرکه: یو رواني ډاکټر، ارواپوه، یا بل رواني روغتیا مسلکي به د نښو، روغتیا تاریخ، د ژوند پیښو، اړیکو، او نورو رواني اندیښنو په اړه د معلوماتو راټولولو لپاره یوه بشپړه مرکه ترسره کړي. • رواني پوښتنلیکونه: د ارزونې معیاري وسیلې یا پوښتنلیکونه ممکن د اضطراب کچه اندازه کولو او د تاسیس شوي معیارونو سره پرتله کولو لپاره وکارول شي. یو عام کارول شوی وسیله د هیملټن اضطراب درجه بندي پیمانه (HAM-A) ده. • د تشخیص معیارونه: مسلکي به د رواني اختلالاتو تشخیصي او احصایوي لارښود (DSM-5) کې ذکر شوي معیارونو ته مراجعه وکړي. د GAD تشخیص لپاره، اضطراب باید لږترلږه د شپږو میاشتو څخه ډیر ورځې شتون ولري او ځانګړي نښې نښانې وښيي. • د نورو شرایطو رد کول: دا مهمه ده چې د نورو احتمالي فزیکي یا رواني روغتیا شرایطو رد کول چې ممکن نښې نښانې رامینځته کړي. د وینې معاینې ممکن د اصلي طبي حالت نښو چک کولو لپاره ترسره شي، او د هر اوسني درملو یا اضافي درملو بیاکتنه ترسره شي ترڅو ډاډ ترلاسه شي چې دوی مرسته کونکي عوامل ندي. • د اغیزو ارزونه: د GAD تشخیص یوه مهمه برخه د یو فرد په ورځني ژوند کې د فعالیت کولو وړتیا باندې د نښو اغیزې ټاکل دي.
د عمومي اضطراب اختلال لپاره درملنه
د GAD درملنه د فرد سره د نښو نښانو اداره کولو او ورځني فعالیت ښه کولو کې مرسته کول دي. اصلي درملنې رواني درملنه، درمل، یا د دواړو ترکیب دي: • رواني درملنه: • ادراکي چلند درملنه (CBT): CBT د GAD لپاره خورا مؤثره ده. دا د غیر ګټورو فکرونو او چلندونو ننګولو او بدلولو لپاره ادراکي بیارغونه، د اضطراب مدیریت تخنیکونه، او د ستونزې حل کولو مهارتونه شامل دي. • د ذهن پر بنسټ درملنه: دا طریقه د ذهنیت مراقبت شاملوي ترڅو اشخاصو سره مرسته وکړي چې په اوسني شیبه تمرکز وکړي او د راتلونکي په اړه د اندیښنې تمایل کم کړي. • درمل: • د فشار ضد درمل: SSRIs (د بیلګې په توګه، سیرټرالین، ایسکیټالوپرام) او SNRIs (د بیلګې په توګه، وینلا فاکسین، ډولوکسټین) اکثرا د GAD لپاره د لومړۍ کرښې درمل دي. • بسپیرون: یو اضطراب چې په ځانګړي ډول د GAD لپاره ګټور کیدی شي. • بینزوډیازپین: دا د انحصار احتمال له امله په احتیاط سره کارول کیږي، مګر دوی کولی شي د شدیدو نښو لنډمهاله راحت چمتو کړي. • د ژوند طرز بدلونونه او تکمیلي درملنې: • منظم تمرین: د زړه او رګونو تمرین کولی شي د اضطراب نښې نښانې د پام وړ کمې کړي. • د آرام کولو تخنیکونه: فعالیتونه لکه ژوره ساه اخیستل، د عضلاتو پرمختللی آرام، او یوګا کولی شي د نښو کمولو کې مرسته وکړي. • تغذیه: متوازن رژیم ممکن په ټولیز مزاج او انرژۍ کچه مثبت اغیزه ولري.
د عمومي اضطراب اختلال لپاره د مخنیوي تدابیر
که څه هم ممکن د GAD مخنیوی ممکن نه وي، داسې ګامونه شتون لري چې کولی شي د نښو اغیز کم کړي او د اضطراب د زیاتوالي مخه ونیسي: • د فشار مدیریت: د فشار کمولو تخنیکونو زده کړه او په دوامداره توګه کارول کولی شي د فشار اغیزې کمې کړي. • د ملاتړ قوي شبکه جوړه کړئ: د نږدې ملګرتیا او کورنۍ اړیکو ساتل کولی شي احساساتي ملاتړ چمتو کړي او د انزوا احساسات کم کړي. • ذهنیت او آرامتیا: د ذهنیت مراقبت منظم تمرین کولی شي د فشار په وړاندې انعطاف زیات کړي. • د الکولو او مخدره توکو کارولو څخه ډډه وکړئ: مواد کولی شي د اضطراب کچه لوړه کړي او حتی د اضطراب اختلالات رامینځته کړي یا خراب کړي. • لومړنی مداخله: د مسلکي سره د اضطراب نښو ته په وخت رسیدل کولی شي د دوی د ډیر شدید کیدو مخه ونیسي. • ځان زده کړئ: د GAD پوهیدل کولی شي تاسو ته ځواک درکړي چې د دې په مؤثره توګه اداره کولو لپاره سم ګامونه پورته کړئ. • د صحي ژوند طرز انتخابونه: منظم فزیکي فعالیت، کافي خوب، متوازن رژیم، او هایډریټ پاتې کیدل د عمومي هوساینې سره مرسته کوي، کوم چې کولی شي د اضطراب نښو کمولو کې مرسته وکړي. دا د هغو اشخاصو لپاره اړینه ده چې شک لري چې دوی ممکن GAD ولري یا څوک چې د اضطراب نښې تجربه کوي چې د دوی ورځني ژوند کې مداخله کوي مسلکي مرسته وغواړي. لومړنی تشخیص او درملنه د ناروغۍ د بریالي مدیریت احتمال ښه کوي.
څه کول او څه نه کول
| د |
مه کوئ |
| د مسلکي مرستې غوښتنه وکړئ: د سم تشخیص او درملنې لپاره له معالج یا رواني ډاکټر سره مشوره وکړئ. |
د ځان درمل څخه ډډه وکړئ: د اضطراب سره د مقابلې لپاره مخدره توکي یا الکول مه کاروئ. |
| د آرام کولو تخنیکونه تمرین کړئ: ژوره ساه اخیستل، مراقبه کول، یا د عضلاتو پرمختللی آرامۍ کې بوخت شئ. |
له انزوا څخه ډډه وکړئ: ځان مه جلا کوئ؛ د ملګرو، کورنۍ، یا ملاتړ ډلو څخه ملاتړ وغواړئ. |
| منظم تمرین: په فزیکي فعالیت کې برخه واخلئ ځکه چې دا د اضطراب نښې کمولو کې مرسته کوي. |
د کافین او محرکاتو څخه ډډه وکړئ: د کافین او محرکاتو مصرف محدود کړئ ځکه چې دوی کولی شي اضطراب زیات کړي. |
| صحي خواړه: د میوو، سبزیجاتو او ټول حبوباتو څخه بډایه متوازن خواړه وخورئ. |
له ویجاړونکو افکارو ډډه وکړئ: د بدترینو حالاتو په اړه له فکر کولو څخه ډډه وکړئ. |
| یو معمول جوړ کړئ: د خوړو، خوب او ورځني فعالیتونو لپاره منظم مهالویش ته غاړه کیږدئ. |
له زیاتې ژمنې ډډه وکړئ: ډېر مسؤلیتونه مه اخلئ؛ د نه ویلو زده کړه وکړئ. |
| د ذهنیت او ځمکنۍ کولو تخنیکونه: د حاضر پاتې کیدو او اندیښنې کمولو لپاره د ذهنیت تمرین وکړئ. |
له ډېر زیات کار څخه ډډه وکړئ: د هغو حالاتو څخه ډډه مه کوئ چې اضطراب راپاروي؛ په تدریجي ډول ورسره مخ شئ. |
| ژورنالیزم: د وضاحت ترلاسه کولو او احساساتو اداره کولو لپاره فکرونه او احساسات ولیکئ. |
له ځنډ څخه ډډه وکړئ: هڅه وکړئ چې دندې مه ځنډوئ ځکه چې دا کولی شي اضطراب زیات کړي. |
| حقیقي اهداف وټاکئ: دندې په هغو مرحلو وویشئ چې اداره کېدای شي ترڅو د ستړیا احساس ونه شي. |
له ځان سره له منفي خبرو ډډه وکړئ: منفي فکرونه ننګ کړئ او د ځان خواخوږۍ تمرین وکړئ. |
| کافي خوب کول: ډاډ ترلاسه کړئ چې تاسو هره شپه کافي کیفیت لرونکي خوب کوئ. |
له تکامل څخه ډډه وکړئ: د بشپړتیا لپاره هڅه مه کوئ؛ پرځای یې د پرمختګ لپاره هدف ولرئ. |
| د فشار مدیریت زده کړئ: د فشار مدیریت تخنیکونه زده کړئ او تمرین کړئ لکه د وخت مدیریت یا ټینګار. |
له ډېرې ډاډګیرنې څخه ډډه وکړئ: د هرې اندیښنې لپاره په دوامداره توګه ډاډ مه لټوئ. |
که تاسو شک لرئ چې تاسو یا بل څوک د عمومي اضطراب اختلال سره مخ یاست، نو دا خورا مهمه ده چې د بیړني خدماتو ته زنګ وهلو سره سمدلاسه طبي پاملرنه وغواړئ یا د یو متخصص سره مشوره وکړئ. ارواپوهنه.