ویټیلیګو د پوستکي یوه ناروغي ده چې د پوستکي ټوټې خپل رنګ له لاسه ورکوي، چې په پایله کې سپکې ټوټې کیږي. دا هغه وخت رامینځته کیږي کله چې میلانوسایټونه، هغه حجرې چې د پوستکي رنګ لپاره مسؤل دي، له منځه ځي یا فعالیت بندوي. دقیق لامل یې روښانه نه دی، مګر باور کیږي چې دا د اتوماتیک فکتورونو سره تړاو لري. ویټیلیګو کولی شي د بدن په هره برخه اغیزه وکړي او ډیری وختونه د وخت په تیریدو سره پرمختګ کوي. د درملنې اختیارونو کې درمل، د رڼا درملنه، او ځینې وختونه د ظاهري بڼه ښه کولو لپاره جراحي شامل دي.
که تاسو شک لرئ چې تاسو یا بل څوک د ویټیلیګو سره مخ یاست، نو دا خورا مهمه ده چې د بیړني خدماتو ته زنګ وهلو سره سمدلاسه طبي پاملرنه وغواړئ یا د یو متخصص سره مشوره وکړئ. ډرماتولوژیک .
د ويټيليګو لاملونه
د اتومیمون اختلال :
فکر کوم چې تر ټولو عام لامل دی.
د معافیت سیسټم په غلطۍ سره په میلانوسایټونو (د رنګ تولیدونکي حجرو) برید کوي.
جنتيکي عوامل :
د ویټیلیګو کورنۍ تاریخ د دې ناروغۍ حساسیت زیاتوي.
د اتومیمون ناروغیو سره تړلي ځانګړي جینونه ممکن رول ولوبوي.
عصبي عوامل :
په پوستکي کې د اعصابو پایونه نیوروټرانسمیټرونه خوشې کوي چې د میلانوسایټونو لپاره زهرجن کیدی شي.
د چاپیریال محرکات :
د ځینو کیمیاوي موادو، فشار راوړونکو موادو، یا صدماتو پیښو سره مخ کیدل ممکن د ویټیلیګو لامل یا خراب کړي.
هورمونل بدلونونه :
د هورمونونو په کچه کې بدلونونه ممکن د ویټیلیګو په پیل یا پرمختګ کې مرسته وکړي.
ویروسي یا باکتریایي انتانات :
ځینې انتانات د ویټیلیګو له پیل سره تړاو لري، ممکن د اتوماتیک غبرګونونو د رامینځته کولو له امله وي.
د اکسیډریټ فشار :
په پوستکي کې د غبرګوني اکسیجن ډولونو (ROS) راټولیدل کولی شي میلانوسایټس ته زیان ورسوي.
نیوریک کیمیکل :
هغه عصبي ټرانسمیټرونه یا نیوروپپټایډونه چې په پوستکي کې د اعصابو پایونو لخوا خوشې کیږي ممکن د میلانوسایټونو په ویجاړولو کې مرسته وکړي.
د رنګ حجرو ځان ویجاړول :
د داخلي نیمګړتیاوو یا غیر معمولي حالتونو له امله د میلانوسایټونو ځان ویجاړول ممکن دي.
طبي حالتونه :
ځینې نورې طبي ستونزې (لکه د تایرایډ اختلالات) ممکن د ویټیلیګو خطر زیات کړي.
د ویټیلیګو د خطر عوامل
د اتومیمون اختلالات : هغه خلک چې د اتومیمون ناروغیو لکه د اتومیمون تایرایډایټس (هاشیموتو تایرایډایټس)، د اتومیمون اډرینال کمښت (اډیسن ناروغي)، یا د لومړي ډول شکر ناروغي لري د ویټیلیګو لوړ خطر لري.
جنتيکي عوامل : د کورنۍ تاریخ مهم رول لوبوي؛ هغه کسان چې د کورنۍ کوم غړی یې ویټیلیګو لري، ډیر احتمال لري چې پخپله یې وده وکړي.
د چاپیریال محرکات : د ځینو چاپیریالي عواملو سره مخ کیدل لکه د لمر سوځیدنه، فشار، یا د ځینو کیمیاوي موادو سره مخ کیدل کولی شي د ویټیلیګو لامل شي یا یې زیات کړي.
عصبي عوامل : صدمه یا فشار چې په عصبي سیسټم اغیزه کوي ځینې وختونه د ویټیلیګو پیل رامینځته کولی شي.
هورمونل بدلونونه : د هورمونونو په کچه کې بدلونونه، لکه هغه چې د بلوغت یا مینوپاز په جریان کې پیښیږي، ممکن د ویټیلیګو لامل شي یا د هغې پرمختګ اغیزمن کړي.
د پوستکي التهابي شرایط : د پوستکي د التهابي ناروغیو لکه اتوپیک ډرماتیتس (اکزیما)، ممکن د ویټیلیګو د پراختیا خطر زیات کړي.
ويروسي انتانات : ځینې ویروسي انتانات د ویټیلیګو له پیل سره تړاو لري، که څه هم اړیکه په بشپړه توګه نه ده پوه شوې.
حرفوي توضیحات : ځینې دندې یا کیمیاوي موادو لکه فینول او نورو مرکباتو سره مخ کیدل د ویټیلیګو د زیاتوالي خطر سره تړاو لري.
د ویټیلیګو نښې نښانې
د پوستکي رنګ له لاسه ورکول : د ويټيليګو له امله د پوستکي ټوټې خپل طبيعي رنګ له لاسه ورکوي، چې په پایله کې سپینې یا رنګ شوي سیمې رامنځته کېږي.
غیر منظم شکلونه : دا رنګ شوي ځایونه ډیری وختونه غیر منظم سرحدونه لري او په اندازې او شکل کې توپیر کولی شي.
سیمالټ نمونې : په ډیری مواردو کې، د بدن په دواړو خواوو کې د ویټیلیګو پیچونه په متناسب ډول څرګندیږي.
اغیزمنې سیمې : هغه عامې سیمې چې د ویټیلیګو داغونه پکې ښکاري، مخ، لاسونه، لاسونه، پښې او د بدن د خلاصو ځایونو شاوخوا سیمې (لکه سترګې او خوله) پکې شاملې دي.
ابتدايي نښې : لومړنۍ نښې نښانې کېدای شي د سر، ابرو، محرمو یا ږیرې د ویښتانو له وخت څخه مخکې سپینېدل یا سپینېدل شامل وي.
د مخاطي غشاګانو د رنګ له لاسه ورکول : په نادره مواردو کې، ویټیلیګو کولی شي د خولې او پوزې دننه نسجونه هم اغیزمن کړي، چې په دې برخو کې د رنګ له لاسه ورکولو لامل کیږي.
په رنګ ورکولو کې بدلون : داغونه ممکن په پیل کې روښانه رنګ ولري او د وخت په تیریدو سره سپین او ډیر څرګند شي.
د لمر وړانګو ته حساسیت : د ویټیلیګو لخوا اغیزمن شوی پوټکی د لمر وړانګو ته ډیر حساس کیدی شي (فوټو حساسیت) او ممکن په اسانۍ سره د لمر سوځیدنه وي.
هیڅ فزیکي تکلیف نشته : ویټیلیګو پخپله فزیکي تکلیف نه رامینځته کوي لکه خارش یا درد، که څه هم اغیزمن شوي اشخاص ممکن د ظاهري بدلونونو له امله احساساتي تکلیف تجربه کړي.
پرمختګ : دا حالت ممکن پرمختللی وي، نوي پیچونه رامینځته کیږي یا موجوده پیچونه د وخت په تیریدو سره پراخیږي.
د ملاقات وخت ته اړتیا لرئ؟ دلته زور ورکړی
د ویټیلیګو تشخیص
کلینیکي ازموینه :
فزیکي مشاهده : ډاکټر د پوستکي د ځانګړتیاوو د رنګ شوي پیچونو لپاره معاینه کوي.
ویشل : د رنګ بدلولو د ویش نمونې وګورئ، کوم چې ډیری وختونه په متناسب ډول د لمر وړانګو لکه مخ، لاسونو، زنګونونو، زنګونونو او پښو کې ښکاري.
طبی تاریخ :
نښې نښانې : د رنګ شوي پیچونو د پیل او پرمختګ په اړه پوښتنه وکړئ.
د کورنۍ تاریخ : ارزونه وکړئ چې ایا د ویټیلیګو یا اتومات ناروغیو کورنۍ تاریخ شتون لري.
د لرګیو د څراغ ازموینه :
د فلوروسینس ازموینه : د اغیزمن شوي پوستکي معاینه کولو لپاره د لرګیو څراغ (الټرا وایلیټ رڼا) کارول. د ویټیلیګو پیچونه معمولا د دې رڼا لاندې د رنګ کمولو له امله ډیر روښانه ښکاري.
د وينې آزموينه :
د تایرایډ فعالیت ازموینې : د تایرایډ هورمون کچه وګورئ، ځکه چې د تایرایډ اختلالات معمولا د ویټیلیګو سره تړاو لري.
د انټي باډي ازموینې : د اتوماتیک نښو لکه انټي نیوکلیري انټي باډیز (ANA) او انټي تایرایډ انټي باډیز ارزونه وکړئ.
د پوستکي بایپسي (اختیاري) :
هسټوپیتولوژیکي معاینه : په ندرت سره اړتیا لیدل کیږي مګر کولی شي په اغیزمن شوي پوستکي کې د میلانوسایټس (رنګ تولیدونکي حجرو) نشتوالی تایید کړي.
د نورو شرایطو مخه ونیسئ :
متفاوت تشخیص : د نورو ورته ناروغیو لکه پیټیریاسس البا، د التهاب وروسته هایپوپیګمینټیشن، او جذام خارج کړئ.
رواني څیړنه (که اړتیا وي):
د اغیزې ارزونه : د دې ناروغۍ رواني اغیزې په پام کې ونیسئ، ځکه چې ویټیلیګو کولی شي په ځان باور او رواني روغتیا اغیزه وکړي.
تعقیب او څارنه :
پرمختګ : د وخت په تیریدو سره د ویټیلیګو پیچونو خپریدو او ثبات څارنه وکړئ.
د درملنې ځواب : که چیرې مداخلې پیل شي نو د درملنې ځواب ارزونه وکړئ.
د پوستکي متخصص یا د پوستکي متخصص سره مشوره :
ارجاع : د پیچلتیا یا شدت پورې اړه لري، د نورو مدیریت لپاره د پوستکي متخصص یا د اتومات ناروغیو متخصص ته مراجعه وکړئ.
د ناروغ زده کړه او ملاتړ :
ښوونه : د ویټیلیګو د ماهیت، د درملنې اختیارونو، او ملاتړ ډلو په اړه معلومات چمتو کړئ.
احساساتي ملاتړ : د دې ناروغۍ د رواني اړخونو سره د مقابلې لپاره احساساتي ملاتړ وړاندې کړئ.
د ویټیلیګو لپاره درملنه
اصلي درملنه:
کورټیکوسټرایډونه: پړسوب کم کړئ او د ویټیلیګو پرمختګ ورو کړئ.
د کلسینورین مخنیوی کونکي: لکه ټاکرولیموس یا پیمیکرولیمس، د T-حجرو د فعالولو مخنیوي لپاره کارول کیږي.
د ویټامین ډي موضوعي انلاګونه: لکه کلسیپوټرین، کوم چې د پوستکي رنګ بیرته راګرځولو کې مرسته کوي.
فوتوتراپي:
د نری بند UVB درملنه: د پوستکي د رنګ بدلولو لپاره مؤثر.
د PUVA درملنه: د سورالین درمل د UVA رڼا سره یوځای کوي.
جراحي درملنه:
د پوستکي پیوند کول: د پوستکي انتقال د غیر اغیزمنو سیمو څخه اغیزمنو سیمو ته.
د تڼاکو پیوند کول: د تڼاکې جوړول او د تڼاکې څخه د اغیزمنې سیمې ته د پوستکي پیوند کول.
د میلانوسایټ لیږد: د میلانوسایټونو (رنګ تولیدونکي حجرو) اغیزمنو سیمو ته لیږدول.
د خړوبولو درملنه:
مونوبینزون: یو کیمیاوي مواد چې د پوستکي د یو شان رنګ ترلاسه کولو لپاره پاتې رنګ لرونکي حجرات له منځه وړي.
د سينګار انتخابونه:
میک اپ او کیموفلاج: د داغونو د پټولو لپاره د میک اپ او د پوستکي رنګ کریمونو کارول.
ټیټونه: د پوستکي د رنګ سره سمون لپاره مایکروپیګمینټیشن.
سیسټمیک درملنه:
د UVA (PUVA) سره اورل Psoralen: په شفاهي ډول اخیستل کیږي او د UVA رڼا سره مخ کیږي.
اورل کورټیکوسټرایډونه: په ځینو مواردو کې د ویټیلیګو د درملنې لپاره کارول کیږي.
طبیعي او بدیل درملنې:
آیورویدیک درملنه: دودیز بوټي درملنه.
هومیوپیتیک درملنه: د هومیوپیتیک درملو کارول.
د غذايي موادو بشپړونکي: انټي اکسیډنټ او ویټامینونه لکه ویټامین ډي او ویټامین بي ۱۲.
ملاتړي پاملرنه:
رواني مشوره: د احساساتي او ټولنیز اغیزو سره د مقابلې لپاره ملاتړ.
د ملاتړ ډلې: د شریکو تجربو او هڅونې لپاره د ملاتړ ډلو سره یوځای کیدل.
د ویټیلیګو لپاره د مخنیوي تدابیر
د لمر محافظت: د لوړ SPF (30 یا پورته) سره د سنسکرین څخه کار واخلئ ترڅو د پوستکي هغه سیمې چې د ویټیلیګو سره مخ دي د لمر سوځیدنې څخه خوندي کړئ، کوم چې کولی شي د رنګ بدلیدو لامل شي یا خراب کړي.
د پوستکي د زخم څخه مخنیوی: په پوستکي کې رګېدل یا ټپ کم کړئ، ځکه چې صدمه یا پرې کېدل کولی شي د ویټیلیګو نوي ټوټې رامینځته کړي.
د سختو کیمیاوي موادو څخه ډډه وکړئ: د سختو کیمیاوي موادو سره تماس محدود کړئ، لکه هغه چې په ځینو کاسمیټکس، د ویښتو رنګونو، او د پوستکي نورو محصولاتو کې موندل کیږي چې کولی شي پوستکي خارښ کړي او په بالقوه توګه د ویټیلیګو لامل شي.
د فشار اداره کول: د فشار مدیریت تخنیکونه لکه مراقبت، یوګا، یا مشوره ورکول کولی شي د فشار کچه کمولو کې مرسته وکړي، کوم چې ممکن د ویټیلیګو په پیل یا پرمختګ کې رول ولوبوي.
صحي خواړه: د ویټامینونو او منرالونو څخه بډایه متوازن رژیم وساتئ، کوم چې کولی شي د پوستکي عمومي روغتیا ملاتړ وکړي. هغه خواړه په پام کې ونیسئ چې په انټي اکسیډنټ کې لوړ وي او ډول ډول میوې او سبزیجات وخورئ.
منظم معاینات: په منظم ډول خپل پوستکی د هر ډول بدلونونو لپاره وڅارئ او که تاسو نوي پیچونه یا په موجوده ویټیلیګو پیچونو کې بدلونونه وګورئ نو سمدلاسه د ډرماتولوژیسټ سره مشوره وکړئ.
د پوستکي د ناروغیو لومړنۍ درملنه: د پوستکي د هر ډول ناروغیو سمدستي درملنه وکړئ ترڅو په اغیزمنو سیمو کې د ویټیلیګو د پراختیا خطر کم شي.
ښوونه او روزنه: د ویټیلیګو په اړه ځان پوه کړئ او د روغتیا پاملرنې متخصصینو، ملاتړ ډلو، یا د اړتیا په صورت کې د دې حالت د احساساتي اړخونو اداره کولو لپاره د مشورې غوښتنه وکړئ.
څه کول او څه نه کول
د
مه کوئ
د اغیزمنو سیمو د ساتنې لپاره په منظم ډول د سنسکرین څخه کار واخلئ.
د اوږدې مودې لپاره پوستکي د لمر سختو وړانګو ته مه ښکاره کوئ
د مناسبې درملنې لپاره د پوستکي متخصص سره مشوره وکړئ
په اغیزمن شوي پوستکي باندې سخت کیمیاوي مواد یا بلیچنګ اجنټان مه کاروئ.
که وغواړئ، د کیموفلاج میک اپ په پام کې ونیسئ
ډیر فشار مه راوړئ ځکه چې دا کولی شي نښې خرابې کړي
د پوستکي پاملرنې ښه معمولونه تمرین کړئ
د التهاب یا خارښت نښې له پامه مه غورځوئ
د احساساتي ملاتړ لپاره د ملاتړ ډلو سره یوځای شئ
ځان تشخیص یا ځان درمل مه کوئ
د ویټیلیګو درملنې په اړه خبر اوسئ
د ټیننګ بسترونو یا مصنوعي ټیننګ میتودونو څخه کار مه اخلئ
که تاسو شک لرئ چې تاسو یا بل څوک د ویټیلیګو سره مخ یاست، نو دا خورا مهمه ده چې د بیړني خدماتو ته زنګ وهلو سره سمدلاسه طبي پاملرنه وغواړئ یا د یو متخصص سره مشوره وکړئ. ډرماتولوژیک .