Curyaanka Bell waa xaalad saameysa muruqyada wajiga, taasoo keenta daciifnimo ku meel gaar ah ama curyaan dhinac ka mid ah wejiga. Waxay dhacdaa marka dareemaha cranial ee toddobaad, oo sidoo kale loo yaqaanno neerfaha wejiga, ay bararaan ama isku dhejiyaan. Tani waxay keeni kartaa calaamado kala duwan sida hoos u dhaca afka ama daboolka, indho-indheynta oo ku adkaata, luminta dareenka dhadhanka ee dhinac ka mid ah carrabka, iyo jeexjeexid xad dhaaf ah ama qulqulaya. Sababta saxda ah ee curyaanka Bell ayaan ilaa hadda la garanayn, laakiin waxa la rumaysan yahay inay xidhiidh la leedahay caabuqyada fayraska sida fayraska herpes simplex (HSV) ama fayraska herpes zoster (HZV). Waxyaalaha kale ee gacan ka geysan kara horumarkiisa waxaa ka mid ah walbahaarka, cilladaha difaaca jirka, iyo saadaalin hidde-side. Nasiib wanaag, inta badan kiisaska curyaanka Bell waxay si kedis ah u xalliyaan saddex ilaa lix bilood gudahood iyada oo aan la helin daaweyn gaar ah. Si kastaba ha ahaatee, waxqabadyada qaarkood sida corticosteroids iyo daawooyinka fayraska ka hortagga ayaa laga yaabaa in loo qoro si loo yareeyo bararka loona dedejiyo soo kabashada. Waxaa muhiim u ah shakhsiyaadka la kulma calaamadaha curyaanka Bell inay si degdeg ah u raadsadaan daryeel caafimaad. Xirfadlaha daryeelka caafimaadku wuxuu bixin karaa ogaanshaha saxda ah wuxuuna ku talin karaa xeeladaha maaraynta habboon ee ku salaysan duruufaha shakhsi ahaaneed.
Haddii aad ka shakisan tahay in adiga ama qof kale uu la kulmayo Bell's Palsy, waa muhiim inaad raadsato daryeel caafimaad oo degdeg ah adigoo wacaya adeegyada gurmadka degdegga ah ama la tasho Dhakhtarka neerfaha.
Sababaha curyaanka Bell
Curyaanka Bell waa xaalad saameysa muruqyada dhinac ka mid ah wejiga, taasoo keenta curyaan ama daciifnimo ku meel gaar ah. Iyadoo aan weli la garanayn sababta dhabta ah ee curyaanka Bell, waxaa jira dhowr arrimood oo la rumeysan yahay inay gacan ka geystaan horumarkiisa. Mid ka mid ah sababaha ugu waaweyn ee curyaanka Bell ayaa loo maleynayaa inuu yahay caabuqyo fayras ah, gaar ahaan fayraska herpes simplex. Fayrasku wuxuu u horseedi karaa barar iyo barar dareemaha wajiga, taas oo iyaduna ka dhalan karta calaamadaha lagu garto ee curyaanka Bell. Sababaha kale ee suurtagalka ah waxaa ka mid ah cilladaha difaaca jirka, halkaasoo habka difaaca jirku uu si qalad ah u weeraro unugyadiisa, oo ay ku jiraan neerfaha wajiga. Intaa waxaa dheer, arrimo halis ah sida uurka, sonkorowga, caabuqyada neef-mareenka, iyo taariikhda qoyska ee curyaanka Bell ayaa kordhin kara suurtagalnimada qofka inuu ku dhaco xaaladdan. Iyadoo laga yaabo inaysan mar walba suurtogal ahayn in la tilmaamo sababta saxda ah ee kiis kasta oo curyaan ah Bell, fahamka arrimahan wax ku biirin kara waxay caawin karaan xirfadlayaasha daryeelka caafimaadka inay bixiyaan daaweyn ku habboon iyo taageerada kuwa ay saameeyeen xaaladdan.
Waxyaabaha halista ah ee curyaanka Bell
Fahmidda arrimaha khatarta ah ee la xidhiidha curyaanka Bell waxay ka caawin kartaa shakhsiyaadka inay aqoonsadaan waxyaabaha kicin kara oo ay qaadaan tallaabooyin firfircoon si ay u yareeyaan suurtagalnimada inay ku dhacaan xaaladda. Iyadoo aan weli la garanayn sababta dhabta ah ee curyaanka Bell, arrimo gaar ah ayaa la aqoonsaday kuwaas oo kordhin kara khatarta ah inuu dhaco. Hal arrin oo muhiim ah ee curyaanka Bell waa caabuqyada fayraska, gaar ahaan kuwa uu keeno fayraska herpes simplex (HSV). Cilmi-baaristu waxay soo jeedinaysaa in caabuqyada fayrasku ay u horseedi karaan barar iyo barar dareemaha wajiga, taasoo keenta calaamadaha lagu garto ee curyaanka Bell. Intaa waxaa dheer, shakhsiyaadka leh taariikhda caabuqa neef-mareenka ama nabarrada hargabka ah ee ay keento HSV ayaa laga yaabaa inay u nuglaadaan sare u qaadida xaaladdan. Arrin kale oo halis ah waa habka difaaca jirka oo daciifa. Xaaladaha sida sonkorowga, HIV/AIDS, ama cilladaha difaaca jirka waxay daciifin karaan hababka difaaca dabiiciga ah ee jirka waxayna ka dhigi karaan shakhsiyaadka kuwo u nugul arrimo caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan Bell's palsy. Waxaa muhiim u ah kuwa nidaamka difaaca jirkoodu liito in ay ka digtoonaadaan khatartan sii kordheysa oo ay qaataan taxadar ku habboon. Waxyaalaha kale ee ka qayb qaadan kara u nuglaanshaha qofka waxaa ka mid ah taariikhda qoyska ee curyaanka Bell, uurka (gaar ahaan inta lagu jiro saddexda bilood ee saddexaad), iyo caadooyinka qaab nololeedka qaarkood sida sigaarka ama khamriga xad dhaafka ah. Iyadoo arrimahan aysan dammaanad qaadin horumarka curyaanka Bell, waxay mudan yihiin in loo tixgeliyo inay yihiin kuwa wax ku biirin kara. Marka la fahmo arrimahan khatarta ah ee la xidhiidha curyaanka Bell, shakhsiyaadka waxay noqon karaan kuwo firfircoon si ay u maareeyaan caafimaadkooda oo ay yareeyaan fursadaha ay ku soo food leeyihiin xaaladdan. Si kastaba ha ahaatee, waa lama huraan inaad kala tashato xirfadle daryeel caafimaad talo iyo hagitaan shakhsi ahaaneed oo ku salaysan duruufaha shakhsi ahaaneed.
Calaamadaha curyaanka Bell
Mid ka mid ah calaamadaha asaasiga ah ee curyaanka Bell waa daciifnimo lama filaan ah ama hoos u dhacaya dhinac ka mid ah wejiga. Tani waxay adkeyn kartaa in isha la xiro ama si siman loo dhoola cadeeyo. Xaaladaha qaarkood, shakhsiyaadka ayaa sidoo kale laga yaabaa inay dareemaan luminta dareenka ama dhadhanka dhinaca ay saameeyeen. Calaamadaha kale ee caanka ah waxaa ka mid ah xanuun ama raaxo la'aan agagaarka daanka ama dhegta gadaasheeda, korodhka dareenka codka hal dheg, iyo hadalka ama cunista oo ku adkaata sababtoo ah daciifnimada muruqa. Waxaa muhiim ah in la ogaado in calaamadahani ay si degdeg ah u koraan dhowr maalmood gudahood oo ay gaaraan heerkooda ugu sarreeya laba toddobaad gudahood. Haddii aad aragto mid ka mid ah calaamadahan, waa lagama maarmaan inaad si degdeg ah u raadsato daryeel caafimaad. Iyadoo inta badan kiisaska curyaanka Bell ay iskood u xalliyaan dhowr bilood gudahood, daawaynta hore waxay kaa caawin kartaa yaraynta calaamadaha iyo ka hortagga dhibaatooyinka. Xusuusnow, garashada iyo fahamka calaamadaha curyaanka Bell waxay awood siinaysaa shakhsiyaadka inay qaadaan tillaabooyin firfircoon oo ku wajahan maaraynta xaaladdooda si wax ku ool ah.
Ma u baahan tahay ballan?
ogaanshaha curyaanka Bell
Marka ay timaaddo ogaanshaha curyaanka Bell, qiimayn dhamaystiran oo sax ah ayaa muhiim ah. Ogaanshaha xaaladdan waxay ku lug leedahay qiimayn buuxda oo lagu sameeyo calaamadaha bukaanka, taariikhda caafimaad, iyo baadhis jidheed. Si aad u bilawdo, xirfadlaha daryeelka caafimaadku wuxuu caadi ahaan wax ka weydiin doonaa bilawga iyo horumarka daciifnimada wejiga ama curyaannimada. Waxay sidoo kale ku weydiin doonaan calaamad kasta oo la xiriirta sida xanuunka dhegta agagaarka ama isbeddelka dareenka dhadhanka. Inta lagu jiro baaritaanka jireed, baaritaano dhowr ah ayaa laga yaabaa in la sameeyo si loo qiimeeyo shaqada dareemayaasha wajiga. Mid ka mid ah baaritaanka caadiga ah ayaa ah baaritaanka "sunniyaha kor u qaadista", halkaasoo bukaannada laga codsado inay kor u qaadaan sunnayaasha si isku mid ah. Intaa waxaa dheer, dhakhaatiirtu waxay sidoo kale qiimeyn karaan dhaqdhaqaaqyada kale ee wejiga sida indhaha oo adag ama dhoola cadeynta. Xaaladaha qaarkood, hababka ogaanshaha dheeraadka ah ayaa lagu talin karaa si meesha looga saaro sababaha kale ee suurtagalka ah ee curyaanka wejiga. Kuwaas waxaa ka mid noqon kara tijaabooyinka dhiigga, daraasadaha sawir-qaadista sida sawirka magnetic resonance imaging (MRI), ama electromyography (EMG) si loo qiimeeyo dhaqdhaqaaqa muruqa. Waxaa muhiim ah in la ogaado in uusan jirin baaritaan gaar ah oo si dhab ah u xaqiijin kara curyaanka Bell. Taa baddalkeeda, ogaanshaha waxaa badanaa lagu sameeyaa iyadoo lagu saleynayo natiijooyinka bukaan-socodka iyo iyadoo laga saarayo sababaha kale ee suurtogalka ah ee cilladda dareemayaasha wajiga. Haddii aad ka shakisan tahay inaad qabtid curyaanka Bell ama aad isku aragto calaamado la xidhiidha, waa lagama maarmaan inaad si degdeg ah u raadsato daryeel caafimaad si loo helo ogaanshaha saxda ah iyo qorshe daaweyn habboon.
Daawooyinka curyaanka Bell
Habka caadiga ah ee loo isticmaalo daawaynta curyaanka Bell waa daawo. Dhakhaatiirtu waxay inta badan qoraa corticosteroids, sida prednisone, si loo yareeyo bararka iyo bararka agagaarka dareemayaasha wajiga. Daawooyinkani waxay kaa caawin karaan hagaajinta calaamadaha waxayna dedejin karaan soo kabashada. Daawooyinka ka sokow, jimicsiyada daaweynta jireed ayaa inta badan lagula talinayaa si ay u caawiyaan habka soo kabashada. Layliyadani waxay diiradda saaraan xoojinta murqaha wajiga, hagaajinta isuduwidda, iyo kor u qaadista xakamaynta wanaagsan ee dhaqdhaqaaqa wajiga. Dhakhaatiirta jireed waxay ku hagi karaan shakhsiyaadka jimicsiyo gaar ah oo ku habboon baahidooda. Ikhtiyaarada kale ee daawaynta waxaa ka mid noqon kara isticmaalka dhibcaha indhaha ama boomaatada si looga hortago engegan iyo indhuhu ka ilaalinayaan dhaawaca sababtoo ah xirmidda daboolka indhaha oo aan dhamaystirnayn. Xaaladaha qaarkood, waxqabadyada qalliinka ayaa laga yaabaa inay lagama maarmaan noqoto haddii ay jirto daciifnimo daran ama daba dheeraatay ee muruqyada wajiga. Aad bay muhiim ugu tahay shakhsiyaadka qaba curyaanka Bell inay la tashadaan xirfadle daryeel caafimaad kaas oo qiimeyn kara xaaladdooda gaarka ah kuna talin kara qorshe daaweyn habboon. Farogelinta hore iyo u hoggaansanaanta joogtada ah ee daawaynta la qoray waxay si weyn kor ugu qaadi kartaa fursadaha ka soo kabashada guuleysiga ee curyaanka Bell.
Tallaabooyinka Ka Hortagga ah ee curyaanka Bell
Hal tallaabo oo muhiim ah oo ka hortag ah ayaa ah ilaalinta habdhiska difaaca oo xooggan. Tan waxaa lagu gaari karaa qaadashada qaab nololeed caafimaad leh, oo ay ku jiraan jimicsi joogto ah, nafaqo dheellitiran, iyo hurdo ku filan. Jirka nafaqaysan ayaa si fiican ugu qalabaysan inuu la dagaallamo caabuqyada iyo fayrasyada laga yaabo inay kiciyaan curyaanka Bell. Tallaabooyin kale oo ka hortag ah ayaa ku lug leh yaraynta soo-gaadhista waxyaabaha kicin kara sida cimilada qabow ama qabyada. Daboolista wejiga inta lagu jiro heerkulka qabowga iyo ka fogaanshaha soo-gaadhista tooska ah ee qaboojiyaha ama marawaxadaha waxay kaa caawin kartaa yaraynta halista caabuqa neerfaha wajiga. Intaa waxaa dheer, ku celcelinta caadooyinka nadaafadda wanaagsan sida gacmo-dhaqashada si joogta ah iyo ka fogaanshaha xiriir dhow oo lala yeesho shakhsiyaadka qaba caabuqyada fayras waxay sidoo kale door ka ciyaari karaan ka hortagga curyaanka Bell. Caabuqyada fayraska, gaar ahaan kuwa uu keeno fayraska herpes simplex nooca 1 (HSV-1) ama fayraska varicella-zoster (VZV), ayaa lala xiriiriyay khatarta sii kordheysa ee uu ku yeelan karo xaaladdan. In kasta oo tallaabooyinkan ka-hortagga ahi aanay dammaanad qaadi karin ka-hortagga dhammaystiran ee curyaanka Bell, waxay u adeegaan tallaabooyin firfircoon oo lagu dhimayo suurtogalnimada inay dhacdo. Adiga oo mudnaanta siinaya caafimaadka difaaca iyo ka-hortagga waxyaabaha kicin kara iyo caabuqyada fayraska, shakhsiyaadka waxay la wareegi karaan ladnaantooda waxayna hoos u dhigi karaan khatarta ah inay ku dhacaan xaaladdan.
Samee & Ha samayn
Marka ay timaado curyaanka Bell, ogaanshaha waxa la sameeyo iyo waxa aan la samayn ayaa si weyn gacan uga geysan kara habsocodka soo kabashada fudud. Xaaladdan, oo lagu garto daciifnimada degdega ah ama curyaannimada muruqyada wejiga, waxay u baahan tahay daryeel iyo taxadar habboon.
Samee
Ha sameyn
La tasho dhakhtar
Ha ku daahin raadinta caawimo caafimaad
Raac qorshaha daawaynta ee uu dhakhtarku qoray
Ha ka boodin daawooyinka laguu qoray
Samee jimicsiyada wajiga oo uu ku taliyay xirfadle daryeel caafimaad
Ha kicinin ama ha cadaadin murqaha wajiga
Ku ilaali isha ay dhibaatadu saameysey dhibco indho saliid leh ama barar indhaha ah
Ha dayacin daryeelka indhaha; iska ilaali soo-gaadhista siigada iyo dabaysha
Ha cun cunto dheeli tiran oo ay ku badan yihiin fiitamiino iyo nafaqooyin
Ha isticmaalin sonkor xad dhaaf ah ama cunto aan caafimaad qabin
Ku maareyso walbahaarka adigoo isticmaalaya farsamooyinka nasashada ama ka fiirsashada
Si xad dhaaf ah ha u gelin xaaladaha walaaca leh
Ilaali nadaafadda afka oo wanaagsan
Ha dayacin daryeelka ilkaha ama nadaafadda ilkaha
Isticmaal daawaynta kulaylka qoyan si aad u yarayso raaxo la'aanta muruqa wajiga
Ha u isticmaalin heerkul aad u daran ama daweyn adag aagga ay dhibaatadu saameysey
Ka qaybgal fadhiyada daawaynta jireed haddii lagu taliyey
Ha illoobin talooyinka daaweynta jireed
Haddii aad ka shakisan tahay in adiga ama qof kale uu la kulmayo Bell's Palsy, waa muhiim inaad raadsato daryeel caafimaad oo degdeg ah adigoo wacaya adeegyada gurmadka degdegga ah ama la tasho Dhakhtarka neerfaha.
Calaamadaha ugu caansan ee curyaanka Bell waa daciifnimo lama filaan ah ama curyaan dhinac ka ah wajiga. Calaamadaha kale waxaa ka mid noqon kara adkaanshaha xidhitaanka hal il, hoos u dhaca afka ama daboolka, luminta dareenka dhadhanka, korodhka dareenka codka hal dheg, iyo xanuun agagaarka daanka ama dhegta gadaasheeda dhinaca ay saamaysay.
Sababta saxda ah ee curyaanka Bell weli lama garanayo, laakiin waxaa loo maleynayaa inay la xiriirto caabuqyada fayraska sida fayraska herpes simplex (HSV). Waxyaalaha kale ee gacan ka geysan kara korriinkiisa waxaa ka mid ah khalkhal ku yimaada habka difaaca jirka, walbahaarka, iyo soo-gaadhista cimilada qabow.
Inta badan, curyaanka Bell ayaa iskii u xalliya saddex ilaa lix bilood gudahood. Si kastaba ha ahaatee, shakhsiyaadka qaarkood ayaa laga yaabaa inay la kulmaan saameynaha soo noqnoqda sida daciifnimo fudud ama qallafsanaan murqaha xitaa ka dib soo kabashada.
Ogaanshaha curyaanka Bell wuxuu caadi ahaan ku lug leeyahay baadhis jidheed oo uu sameeyo xirfadle daryeel caafimaad kaas oo qiimayn doona daciifnimada muruqa wejiga iyo calaamadaha kale ee la xidhiidha. Tijaabooyin dheeri ah sida baaritaanka dhiigga ama daraasadaha sawirka ayaa laga yaabaa in lagu dalbado xaaladaha qaarkood si meesha looga saaro sababaha kale ee suurtagalka ah.
Waxaa jira dhowr ikhtiyaar oo daaweyn ah oo loo heli karo shakhsiyaadka qaba Bell's Palsy oo ay ku jiraan daawooyinka sida corticosteroids si loo yareeyo bararka, jimicsiga jimicsiga jirka si loo hagaajiyo xoogga muruqa wajiga iyo dhaqdhaqaaqa, iyo tallaabooyinka daryeelka indhaha si looga hortago qallayl ama dhaawaca isha ay saameysay.
Nasiib darro, ma jirto hab la yaqaan oo looga hortago curyaanka Bell. Si kastaba ha ahaatee, ilaalinta caafimaadka guud ee wanaagsan, maaraynta heerarka walbahaarka, iyo ku celcelinta nadaafadda wanaagsan waxay gacan ka geysan kartaa taageeridda habka difaaca caafimaadka leh kaas oo laga yaabo inuu yareeyo khatarta ah in uu ku dhaco qaar ka mid ah caabuqyada fayraska ee la xidhiidha curyaanka Bell.