Saxanka bura, oo sidoo kale loo yaqaanno herniated ama disked disc, waa xaalad caadi ah oo saameeya laf dhabarta. Waxay dhacdaa marka mid ka mid ah saxannada caagga ah ee u dhexeeya laf dhabarta laf dhabarta ay dibadda u soo baxaan oo ay cadaadis saaraan neerfayaasha u dhow. Tani waxay keeni kartaa xanuun, kabuubyo, ama daciifnimo aagga ay dhibaatadu saameysey. Saxannada intervertebral-ka ayaa u shaqeeya sidii barkimo iyo shoogga laf dhabarta. Waxay leeyihiin lakab sare oo adag oo loo yaqaan annulus fibrosus iyo xarun jel oo kale ah oo la yiraahdo nukleus pulposus. Marka saxanku dillaaco, waxay la macno tahay in qaar ka mid ah nukleus pulposus ay ku riixaan meel daciif ah oo ku taal annulus fibrosus. Saxeexyada bulsheed waxay ku dhici karaan da'da, xirashada iyo jeexjeexa lafdhabarta, ama dhaawacyada degdega ah sida qaadista walxaha culus si khaldan. Calaamadaha saxanka barara waa kala duwanaan karaan iyadoo ku xiran meesha uu ku yaal iyo darnaanta. Calaamadaha caanka ah waxaa ka mid ah xanuunka dhabarka oo u soo baxa qaybaha kale ee jidhka, jidhid ama kabuubyo gacmaha ama lugaha, daciifnimada murqaha, iyo adkaanta dhaqdhaqaaqa qaarkood. Waxaa muhiim ah in la ogaado in dhammaan saxanka buracadu aanay keenin calaamado. Dad badan ayaa laga yaabaa inay haystaan saxanadaha bura-beelka ah iyagoon xitaa ogaanin. Si kastaba ha noqotee, haddii calaamaduhu ay jiraan oo saameeya dhaqdhaqaaqyada nolol maalmeedka, daryeel caafimaad waa in la raadiyaa. Ikhtiyaarada daawaynta ee saxannada bura waxay u dhexeeyaan qiyaasaha muxaafidka ah sida nasashada, jimicsiga jimicsiga jirka, dawada xanuunka, iyo cirbadaha steroids epidural'ka ilaa habab fara badan sida qaliinka xaaladaha daran.
Haddii aad ka shakisan tahay in adiga ama qof kale uu la kulmayo barar, waa muhiim inaad raadsato daryeel caafimaad oo degdeg ah adigoo wacaya adeegyada gurmadka degdegga ah ama la tasho Dhakhtarka neerfaha.
Sababaha keena diskka
Mid ka mid ah sababaha asaasiga ah ee saxanka bura waa da'da oo xumaata. Marka aynu sii weynaano, saxannada laf dhabartayada ayaa si dabiici ah u xidha oo luminaya bartinimadooda. Tani waxay u horseedi kartaa saxanadaha daciifka ah kuwaas oo aad ugu nugul barar ama herniating. Dhaawaca ama dhaawaca laf dhabarta ayaa sidoo kale keeni kara saxan dillaacsan. Shilalka, dhicitaanka, ama qaadista walxaha culus si khalad ah waxay cadaadis dheeraad ah saari karaan saxannada laf dhabarta, taasoo keenta inay ka soo baxaan meel ka baxsan xuduudahooda caadiga ah. Jidh-xumada iyo makaanikada jirku waa sababta kale ee caadiga ah ee saxanka dillaacsan. Fadhiga dheer ama istaaga oo leh toosin aan habboonayn ayaa culays aan loo baahnayn ku saaraysa laf dhabarta, taasoo keenta cillad aan caadi ahayn oo saxan ah muddo ka dib. Hidde-yaqaanku waxa kale oo laga yaabaa inay door ka ciyaaraan horumarinta saxanka soo booda. Shakhsiyaadka qaarkood ayaa laga yaabaa inay dhaxlaan sifooyin gaar ah oo ka dhigaya saxanadooda laf dhabarta inay u nugul yihiin hoos u dhaca ama dhaawaca. Waxaa muhiim ah in la ogaado in sababahani aanay ahayn kuwo dhammaystiran, oo kiisaska gaarka ah ay kala duwanaan karaan. La-talinta xirfadlaha daryeelka caafimaadku waxa ay lama huraan u tahay ogaanshaha saxda ah iyo qorshaha daawaynta ee gaarka ah si loo maareeyo saxanka soo boodaya si wax ku ool ah.
Qodobbada Khatarta ah ee Diskiga Bulging
Mid ka mid ah arrimaha aasaasiga ah ee halista u ah saxanka bura waa da'da. Markaan weyneyno, saxannada laf dhabarta ayaa si dabiici ah u bilaabaya inay xumaadaan oo ay lumiyaan bartinimadooda. Tani waxay ka dhigeysaa inay aad ugu nugul yihiin xirashada iyo jeexjeexa, kordhinta suurtagalnimada dillaac ama saxanka herniated. Arrin kale oo khatar ah waa dhaqdhaqaaq jireed ama shaqo ku lug leh dhaqdhaqaaqyo soo noqnoqda ama qaadista culus. Shaqooyinka u baahan foorarsi joogta ah, maroojin, ama kor u qaadis ayaa culays xad dhaaf ah saaraya saxannada laf-dhabarta, taasoo ka dhigaysa inay aad ugu nuglaadaan barar ama herniation. Joogsiga liita ayaa sidoo kale ah arrin wax ku biirinaysa horumarinta saxanka soo boodaya. Joogteynta qaab-dhismeedka aan habboonayn ee muddada dheer waxay u horseedi kartaa cadaadis dheeraad ah oo ku saabsan saxannada laf-dhabarka, taasoo keenaysa inay dibadda u soo baxaan. Intaa waxaa dheer, buurnaanta iyo miisaanka xad-dhaafka ah waxay ku dhejin karaan culeys aan loo baahnayn oo ku saabsan laf dhabarta iyo saxannada intervertebral. Miisaanka dheeraadka ah wuxuu kordhiyaa cadaadiska dhabarka hoose, kordhinta fursadaha barokaca. Hidde-yaqaanku waxa kale oo laga yaabaa inay door ka ciyaaraan go'aaminta u nuglaanshaha qofka si uu u horumariyo saxanka bulxan. Shakhsiyaadka qaarkood ayaa laga yaabaa inay dhaxlaan sifooyin gaar ah oo ka dhigaya saxanadooda laf dhabarta inay aad ugu nugul yihiin xumaanshaha iyo hernida. Waxaa muhiim ah in la ogaado in iyada oo arrimahan khatarta ahi ay kordhiyaan suurtogalnimada in ay horumariyaan saxanka dillaacsan, ma dammaanad qaadayaan dhicitaankiisa. Qaadashada caadooyinka qaab nololeedka caafimaadka leh sida ilaalinta booska saxda ah, ka qayb qaadashada jimicsiga joogtada ah, ku celcelinta farsamooyinka kor u qaadista badbaadada leh, iyo maareynta miisaanka si wax ku ool ah, shakhsiyaadka ayaa si weyn u yareeyn kara khatarta ah inay la kulmaan xaaladdan xanuunka badan.
Calaamadaha lagu garto diskooga
Mid ka mid ah calaamadaha ugu caansan ee saxanka barara waa dhabar xanuun. Xanuunkan waxaa laga yaabaa inuu ka soo baxo aagga ay dhibaatadu saameysey, sida dhabarka hoose, hoos lugaha ama gacmaha. Waxay u dhaxayn kartaa raaxo-darro fudud ilaa daran, xanuun daciif ah oo xannibaya dhaqdhaqaaqa iyo hawl-maalmeedka. Calaamad kale oo la iska fiiriyo waa kabuubyo ama jidhidhid xagga cidhifyada. Tani waxay dhacdaa marka saxanka dillaaca uu cadaadis saaro neerfayaasha u dhow, taasoo keenta dareenka biinanka iyo cirbadaha ama luminta dareenka meelaha qaarkood. Daciifnimada murqaha ayaa sidoo kale laga yaabaa inay raacdo saxan bura. Marka cadaadiska neerfaha uu sii xumaado, waxay u horseedi kartaa murqaha lugaha ama gacmaha oo daciifa. Tani waxay keeni kartaa dhibaato socodka, qaadista walxaha, ama qabashada hawlo u baahan xirfado dhaqdhaqaaq oo fiican. Xaaladaha qaarkood, shakhsiyaadka leh saxanka bura-beelka ah ayaa laga yaabaa inay la kulmaan xanuunka toogashada ee ku socda waddooyinka gaarka ah ee neerfaha. Xanuunnadan toogashada ah waxaa inta badan lagu tilmaamaa dareemo fiiqan ama koronto oo kale ah oo si lama filaan ah u yimaada waxaana laga yaabaa inay kiciyaan dhaqdhaqaaqyo ama meelo gaar ah. Waxaa muhiim ah in la ogaado in kuwani ay yihiin calaamado caan ah oo la xidhiidha saxanka bura, qof kasta khibradiisa way kala duwanaan kartaa. Haddii aad ka shakisan tahay in aad leedahay saxan bura ah oo ku salaysan calaamadahan, waxaa lagugula talinayaa inaad la tashato xirfadle daryeel caafimaad si loo helo ogaanshaha saxda ah iyo ikhtiyaarrada daaweynta habboon.
Ma u baahan tahay ballan?
Cilad-sheegid loogu talagalay saxanka kacsiga
Ogaanshaha saxan-cagaaran ayaa muhiim ah si loo bixiyo daawaynta ku habboon iyo gargaarka shakhsiyaadka la kulma xaaladdan. Iyadoo si sax ah loo aqoonsanayo joogitaanka saxanka bura, xirfadlayaasha daryeelka caafimaadku waxay horumarin karaan qorshe la beegsanayo si loo yareeyo calaamadaha loona horumariyo bogsashada. Cilad-sheegida saxan-cagaareedka caadi ahaan waxa ay ku lug leedahay qiimayn dhamaystiran oo isku daraysa taariikhda caafimaadka, baadhista jidhka, iyo baadhitaanada sawirka ogaanshaha. Inta lagu jiro qiimeynta taariikhda caafimaadka, bukaanada waxaa la waydiiyaa calaamadahooda, wixii dhaawac ah ama xaalado hore, iyo sidoo kale caafimaadkooda guud. Macluumaadkani waxa uu ka caawiyaa bixiyeyaasha daryeelka caafimaadka inay fahmaan macnaha guud ee calaamadaha bukaanka oo ay go'aamiyaan haddii baaritaan dheeraad ah loo baahan yahay. Baaritaan jireed ayaa laga yaabaa in la sameeyo si loo qiimeeyo arrimo kala duwan sida dhaqdhaqaaqa kala duwan, xoogga muruqa, falcelinta, iyo dareenka. Tijaabooyinku waxay caawiyaan in la ogaado wixii aan caadi ahayn ama calaamado muujin kara jiritaanka saxan dillaacsan. Tijaabada sawir-qaadista ayaa door muhiim ah ka ciyaara xaqiijinta ogaanshaha saxanka bura. Farsamooyinka sawir-qaadista ee sida caadiga ah loo isticmaalo waxaa ka mid ah raajooyinka, sawir-qaadista magnetic resonance imaging (MRI), iyo CT scans. Raajooyinka ayaa bixin kara aragtida bilowga ah ee tiirarka laf-dhabarka laakiin waxaa badanaa lagu kabaa farsamooyin sawir-qaadis oo faahfaahsan sida MRI ama CT scans si loo eego muuqaalka saxda ah ee aagga ay dhibaatadu saameysey.
Daawaynta saxanka kacsiga
Mid ka mid ah ikhtiyaarka daawaynta caadiga ah ee saxanka buraya waa dhawrid, habab aan qalliin ahayn. Kuwaas waxaa ka mid noqon kara daaweynta jireed, daryeelka xanuunka loo yaqaan 'chiropractic care', iyo maamulka daawada. Daaweynta jireed waxay kaa caawin kartaa xoojinta muruqyada ku xeeran, hagaajinta dabacsanaanta, waxayna yareyn kartaa cadaadiska aagga ay dhibaatadu saameysey. Daryeelka lafdhabarta ayaa diiradda saaraya hagaajinta laf dhabarta si loo yareeyo xanuunka iyo dib u soo celinta saxda ah. Xaaladaha qaarkood, daawaynta horumarsan ayaa laga yaabaa inay lagama maarmaan noqoto. Tusaale ahaan, cirbadaha steroids epidural waxay ku siin karaan nasasho ku meel gaar ah iyadoo yaraynaysa bararka agagaarka xididdada dareemayaasha ee saameeya. Tani waxay kaa caawin kartaa maaraynta xanuunka inta daawaynta kale lagu daba jiro. Kiisaska daran ama joogtada ah ee saxanka bura, faragelinta qalliin ayaa lagu talin karaa. Ikhtiyaarada qalliinku waxay u dhexeeyaan hababka ugu yar ee soo galitaanka sida microdiscectomy ilaa qalitaano aad u ballaaran sida isku-dhafka laf-dhabarka. Waxqabadyadani waxay ujeedadoodu tahay in meesha laga saaro ama la hagaajiyo qaybta dhaawacan ee saxanka iyo xasilinta lafdhabarta. Waxaa muhiim u ah shakhsiyaadka leh saxanka bura si ay ula tashadaan daryeelkooda caafimaad ama khabiirka laf dhabarta kuwaas oo qiimeyn kara xaaladdooda gaarka ah oo ku talin kara qorshe daaweyn habboon oo ku habboon baahidooda. Kiis kastaa waa u gaar, waxa qof u shaqeeyaa waxa laga yaabaa inaanay mid kale u shaqayn.
Tallaabooyinka Ka-hortagga ah ee saxanka Burbursan
Kahortaggu waa furaha marka ay timaaddo maaraynta iyo ka fogaanshaha raaxo la'aanta saxanka dillaacsan. Qaadashada tillaabooyin firfircoon, shakhsiyaadku waxay si weyn u yareeyn karaan khatarta ah inay ku dhacaan xaaladdan oo ay ku raaxaystaan lafdhabarta caafimaad leh. Mid ka mid ah tallaabooyinka ka-hortagga ee ugu waxtarka badan waa ilaalinta booska wanaagsan. Isku toosinta saxda ah ee lafdhabarta markaad fadhido, taagan tahay, iyo kor u qaadida walxaha culus waxay kaa caawin kartaa in si siman loo qaybiyo culeyska oo ay yareyso diiqada saxannada intervertebral. Intaa waxaa dheer, ku lug lahaanshaha jimicsiga joogtada ah ee diiradda saaraya xoojinta muruqyada asaasiga ah waxay ku siin kartaa xasillooni iyo taageero laf dhabarta, yaraynta fursadaha diskka dillaacsan. Arrin kale oo muhiim ah oo ka hortag ah ayaa ah ku celcelinta farsamooyinka qaadista ammaan ah. Markaad qaadayso walxaha culus, waxaa muhiim ah in la foorarsado jilbaha halkii aad ka ahaan lahayd dhexda, adoo isticmaalaya murqaha lugaha halkii aad ka saari lahayd dhabarka. Waxa kale oo lagugula talinayaa inaad iska ilaaliso dhaqdhaqaaqyada soo noqnoqda ama hawlaha kuwaas oo culays xad-dhaaf ah saaraya laf dhabarta. Joogteynta hab-nololeed caafimaad qabta waxay sidoo kale door weyn ka ciyaartaa ka hortagga saxannada dillaacsan. Cunto dheellitiran oo qani ku ah nafaqooyinka lagama maarmaanka ah waxay kor u qaadaa lafaha xooggan iyo saxanadaha, halka iska ilaalinta sigaarku waxay hagaajin kartaa socodka dhiigga ee unugyada lafdhabarta waxayna yareyneysaa bararka.
Samee & Ha samayn
Marka aad la tacaalayso saxanka bulxan, waxaa muhiim ah in la ogaado waxa la sameeyo iyo waxa aan la samayn si loo hubiyo daryeelka saxda ah iyo soo kabashada. Markaad raacdo tilmaamahan, waxaad si wax ku ool ah u maareyn kartaa xaaladdaada oo aad ka hortagi kartaa dhibaatooyin kale.
Samee
Ha sameyn
Do: Si joogto ah u samee jimicsi jimicsi leh dhaqdhaqaaqyo saameyn hoose leh sida socodka, dabaasha, ama baaskiilka si aad u xoojiso muruqyada taageeraya lafdhabarta.
Ha sameynSamee dhaqdhaqaaqyo saamayn sare leh sida kor u qaadis culus, foorar degdeg ah, ama qalloocin taaso dhabarka culaysisa.
Do: Joogso hab-dhaqan wanaagsan markaad fadhido, taagan tahay, iyo wax qaadayso si aad u yarayso cadaadiska laf dhabarta.
Ha sameynFadhiiso ama istaag hal boos muddo dheer oo aan nasasho lahayn.
DoIsticmaal makaanikada jirka ee saxda ah marka aad qaadayso walxaha culus adiga oo jilbahaaga laabaya dhabarkana toosan.
Ha sameynKor u qaad walxaha culculus adigoon caawin ama isticmaalin farsamooyin qaadis aan habboonayn.
DoCodso barafka ama daaweynta kulaylka si loo yareeyo xanuunka loona yareeyo bararka, iyadoo lagu saleynayo waxa u roonaanta xaaladdaada.
Ha sameynMarso kulaylka ama baraf muddo aad u dheer ama si toos ah maqaarka adigoon xannibin (isticmaal maro ama tuwaal).
DoTixgeli daaweynta jireed ama xanuunka loo yaqaan 'chiropractic care' si aad u barato jimicsiyo gaar ah iyo farsamooyin lagu yareeyo calaamadaha.
Ha sameynIska daa calaamadaha ama ku riix xanuun daran adiga oo aan raadsan talo-yaqaan.
DoIsticmaal alaabta guriga iyo qalabka ergonomic (tusaale, kuraas, barkimo) si aad u ilaaliso booska laf dhabarta oo dhexdhexaad ah.
Ha sameyn: Ku seexo furaash aad u jilicsan ama aad u adag, kaas oo ka sii dari kara xanuunka dhabarka.
Do: Ilaali miisaan caafimaad leh si aad u yarayso cadaadiska laf dhabarta oo aad uga hortagto cadaadis dheeraad ah.
Ha sameynKa fiirso habka aad u cunto iyo hab nololeedkaaga, maadaama miisaanka xad-dhaafka ahi uu ka sii dari karo dhibaatooyinka dhabarka.
DoTixgeli tillaabooyinka xanuunka-dejinta sida dawooyinka aan farmashiyaha laga qorin, dawooyinka xanuunka loo qoro, ama nasinta murqaha iyadoo la raacayo hagida dhakhtarka.
Ha sameynIs-daaweeya ama dhaafo qiyaasta lagu taliyey adiga oo aan la tashan xirfadle daryeel caafimaad.
DoLa xidhiidh bixiyeyaasha daryeelka caafimaadka si aad u sahamiso fursadaha daawaynta, oo ay ku jiraan irbado, haddii tillaabooyinka muxaafidka ahi aanay bixin gargaar.
Ha sameyn: Samee daawayn ama qalitaan aan fiicneyn adigoon si fiican u fahmin khataraha iyo faa'iidooyinka.
Haddii aad ka shakisan tahay in adiga ama qof kale uu la kulmayo barar, waa muhiim inaad raadsato daryeel caafimaad oo degdeg ah adigoo wacaya adeegyada gurmadka degdegga ah ama la tasho Dhakhtarka neerfaha.
Saxanka bulxan waxa loola jeedaa xaalad ay saxannada barkinta jilicsan u eg ee u dhexeeya laf dhabartaada ay ka soo baxaan ama ka sii baxaan booskooda caadiga ah. Tani waxay ku dhici kartaa sababtoo ah da'da la xiriirta hoos u dhac, dhaawac, ama cadaadis xad dhaaf ah oo lafdhabarta ah.
Calaamadaha saxanka bura-beelka ahi way kala duwanaan karaan iyadoo ku xidhan meesha uu ku yaal iyo darnaantiisa. Calaamadaha caamka ah waxaa ka mid ah xanuunka dhabarka oo la soo koobay ama soo ifbaxaya, kabuubyo ama xiirid gacmaha ama lugaha, daciifnimada murqaha, iyo dhibka dhaqdhaqaaqa qaarkood.
In kasta oo aanay suurtogal ahayn in si buuxda looga hortago saxanka bura, waxaa jira tillaabooyin aad qaadi karto si aad u yaraato khatartaada. Joogteynta booska wanaagsan inta lagu jiro waxqabadyada ku lug leh qaadista culus ama dhaqdhaqaaqyada soo noqnoqda waxay kaa caawin kartaa ilaalinta laf dhabartaada. Intaa waxaa dheer, isku darka jimicsiga joogtada ah ee diiradda saaraya xoojinta muruqyada asaasiga ah waxay ku siin kartaa taageero dheeraad ah dhabarkaaga.