Fahamka sababaha wadne-gabka waa muhiim si looga hortago oo loo maareeyo xaaladdan si wax ku ool ah. Waxaa jira dhowr arrimood oo gacan ka geysan kara horumarinta wadne xanuunka.
Cudurka halbowlaha wadnaha (CAD)CAD waa sababta ugu badan ee keenta wadne xanuunka. Waxay ka dhalataa cidhiidhi ama xannibaad halbowlayaasha wadnaha, kuwaas oo dhiig siiya muruqa wadnaha. Tani waxay yareysaa socodka dhiigga ee muruqa wadnaha, taasoo keenta dhaawac ama dhimasho unugyada wadnaha.
Dhiig karCadaadiska dhiigga ee joogtada ah wuxuu keeni karaa in wadnuhu uu si adag u shaqeeyo si uu dhiigga ugu shubo jirka oo dhan. Waqti ka dib, tani waxay u horseedi kartaa daciifinta muruqa wadnaha, taas oo keenta wadne xanuun.
Wadnaha wadnahaTan waxaa loola jeedaa cudurrada ku dhaca muruqa wadnaha. Noocyada kala duwan ee wadna xanuunka wadnaha waxay daciifin karaan muruqa wadnaha waxayna u horseedi karaan wadna xanuun. Sababaha wadne xanuunka wadnaha waxaa ka mid ah caabuqa, ku xadgudubka khamriga, ku xadgudubka maandooriyaha, iyo arrimaha hiddaha.
Xanuunada Wadnaha: Albaabka wadnaha oo xumaada waxa ay carqaladeeyaan qulqulka dhiiga ee wadnaha, taas oo keenta wadne xanuun. Xaalado ay ka mid yihiin stenosis aortic (cidhiidhinta bowdada aortic) ama dib-u-kicinta mitral (ka-baxa mitral valve) waxay gacan ka geysan karaan wadne xanuunka.
Cudurka Myocarditis: Myocarditis waa barar ku dhaca muruqa wadnaha, inta badan waxaa sababa caabuq fayras ah. Xaaladaha daran, myocarditis waxay daciifin kartaa muruqa wadnaha waxayna sababi kartaa wadne xanuun.
DhaqdhaqaaqaLaxanka wadnaha ee aan caadiga ahayn waxay saameyn kartaa awoodda wadnuhu u leeyahay inuu si wax ku ool ah u shubo dhiigga. Waqti ka dib, arrhythmias qaarkood waxay gacan ka geysan karaan horumarinta wadnaha oo aan shaqeynin.
Cilladaha Wadnaha ee Dhalashada: Dadka qaarkiis waxa ay ku dhashaan cillado qaab dhismeedkooda ah oo wadne xanuun u horseedi kara nolosha dambe. Cilladahani waxay saameyn karaan qolalka wadnaha, valves, ama xididdada dhiigga ee waaweyn.
Aqoonsiga calaamadaha wadno-gabka ayaa muhiim u ah ogaanshaha hore iyo maaraynta habboon.
Neefta oo ku yaraata (dyspnea): Tani inta badan waa calaamadaha ugu caansan, gaar ahaan marka lagu jiro jimicsiga jirka ama marka si siman loo jiifsado. Shakhsiyaadka qaarkood ayaa laga yaabaa inay habeenkii soo toosaan iyagoo neefta ku dhegan.
Daal iyo daciifnimo: Dareen daal iyo daciifnimo, gaar ahaan inta lagu jiro dhaqdhaqaaqa jirka, waa calaamad kale oo caan ah.
Barar ( barar): Dheecaanku wuxuu keeni karaa barar lugaha, anqawyada, cagaha, ama caloosha. Tani waxay dhacdaa sababtoo ah awood la'aanta wadnuhu inuu si wax ku ool ah u shubo dhiigga ayaa sababa in dareere ku ururo unugyada jidhka.
garaaca wadnaha oo degdeg ah ama aan joogto ahayn: Wadnaha garaaca wadnaha ama dareenka tartanka wadnaha ayaa ku dhici kara sababtoo ah wadnuhu ma awoodo inuu si wax ku ool ah u garaaco.
Qufac ama hiinraag joogto ah: Dheecaannada sanbabada ku urura waxay keeni karaan qufac ama xiiq joogto ah, gaar ahaan marka la jiifsado.
Awoodda jimicsiga oo yaraatay: Shakhsiyaadka qaba wadne-gabka ayaa laga yaabaa inay la kulmaan dulqaadka hoos u dhaca dhaqdhaqaaqa jirka sababtoo ah daal, neefta oo gaaban, ama daciifnimo.
Echocardiogram: Tani waxay isticmaashaa mowjadaha dhawaaqa si ay u abuurto sawir dhaqaaqa dhismaha iyo shaqada wadnahaaga. Waxay muujin kartaa haddii awoodda bamgareynta wadnuhu ay daciiftay ama haddii ay jiraan dhibaatooyin xagga galka wadnaha.
Electrocardiogram (ECG ama EKG)Tani waxay diiwaangelinaysaa dhaqdhaqaaqa korantada ee wadnahaaga waxayna ogaan kartaa garaaca wadnaha aan caadiga ahayn (arrhythmias) iyo calaamadaha dhaawaca wadnaha.
X-ray raajada: Tani waxay daaha ka qaadi kartaa calaamadaha kor u kaca wadnaha ama dheecaanka sambabada oo ku urura, labaduba waxay muujin karaan wadne xanuun.
Tijaabooyinka Kale:
Imtixaanka Cadaadiska: Tani waxay cabbirtaa sida wadnahaagu uga jawaabo dadaalka. Waxay kaa caawin kartaa in la go'aamiyo haddii cudurka halbowlaha halbowlaha uu gacan ka geysanayo calaamadaha hawlgabka wadnaha.
MRI wadnaha ama CT Scan: Tijaabooyin sawir-qaadis ah waxay bixiyaan sawirro tafatiran oo ku saabsan qaab-dhismeedka wadnaha iyo shaqada, caawinta in la qiimeeyo inta uu le'eg yahay dhaawaca wadnaha ama xaaladaha kale ee hoose.
Daawaynta Wadna xanuunka
Marka ay timaado daawaynta wadne xanuunka, waxaa jira dhowr habab oo la qaadi karo si loo maareeyo xaaladan si wax ku ool ah. Hadafka daawaynta waa in la hagaajiyo calaamadaha, hoos u dhigida horumarka cudurka, iyo kor u qaadida tayada guud ee nolosha shaqsiyaadka la nool wadne xanuunka.
Mid ka mid ah ikhtiyaarka daawaynta caadiga ah ee wadne-gabka waa dawooyin. Waxaa jira noocyo kala duwan oo daawooyin ah oo la heli karo kuwaas oo kaa caawin kara yaraynta calaamadaha oo yareeya cadaadiska wadnaha. Kuwaas waxaa ka mid noqon kara dawooyinka lagu shubo si loo yareeyo ururinta dareeraha, beta-blockers si loo xakameeyo garaaca wadnaha iyo cadaadiska dhiigga, ACE inhibitors ama ARBs si ay u dejiyaan xididdada dhiigga, iyo aldosterone antagonists si looga hortago xajinta dareeraha.
Aaladaha La-maraagi karoAaladaha sida qalabka wadnaha wadnaha lagu xidho ama wadnaha-garaaca wadnaha ee la geliyo (ICDs) ayaa laga yaabaa in lagu taliyo si ay gacan uga geystaan nidaaminta garaaca wadnaha.
Daaweynta Dib-u-habaynta Wadnaha (CRT): Tani waxay ku lug leedahay beerista qalab isku xidha foosha ee halbowlayaasha wadnaha si loo hagaajiyo waxtarkeeda bamka.
Waxaa jira dhowr arrimood oo gacan ka geysan kara horumarinta wadne xanuunka. Sababaha asaasiga ah waxa ka mid ah xanuunka halbowlaha wadnaha, kaas oo yimaadda marka xididdada dhiigga keena wadnuhu ay yaraado ama xidhmaan. Tani waxay horseedi kartaa in socodka dhiigga ee muruqa wadnaha uu yaraado, taasoo keenta inuu daciifo waqti ka dib. Sababta kale ee caadiga ah ee wadne xanuunka waa dhiig karka, oo sidoo kale loo yaqaan hypertension.
Mid ka mid ah calaamadaha caadiga ah ee wadne-gabka waa neefta oo yaraata, gaar ahaan marka lagu jiro dhaqdhaqaaqa jirka ama marka si siman loo jiifsado. Tani waxay ku dhacdaa sababtoo ah ururinta dareeraha sambabada, taas oo adkeynaysa in ogsijiinta ay si waxtar leh u gaarto dhiigga. Intaa waxaa dheer, shakhsiyaadka ayaa laga yaabaa inay la kulmaan qufac joogto ah ama hiinraag. Calaamadaha kale ee muhiimka ah waa daal iyo daciifnimo. Awood la'aanta wadnuhu in uu si hufan u shubo dhiigga waxa ay keentaa hoos u dhaca sahayda ogsijiinta ee xubnaha iyo murqaha kala duwan ee jidhka.
Waxaa jira noocyo kala duwan oo daawooyin ah oo la heli karo kuwaas oo kaa caawin kara yaraynta calaamadaha oo yareeya cadaadiska wadnaha. Kuwaas waxaa ka mid noqon kara dawooyinka lagu shubo si loo yareeyo ururinta dareeraha, beta-blockers si loo xakameeyo garaaca wadnaha iyo cadaadiska dhiigga, ACE inhibitors ama ARBs si ay u dejiyaan xididdada dhiigga, iyo aldosterone antagonists si looga hortago xajinta dareeraha. Daawooyinka ka sokow, hab nololeedka wax ka beddelka ayaa door muhiim ah ka ciyaara maaraynta wadne xanuunka. Tani waxay ku lug yeelan kartaa qaadashada cunto caafimaad leh oo ay ku yar tahay soodhiyamka iyo dufanka buuxa, ka qayb qaadashada jimicsi joogto ah sida uu ku taliyay xirfadlaha daryeelka caafimaadka, joojinta sigaarka haddii ay khuseyso, iyo xaddididda isticmaalka khamriga.