Fahamka sababaha cudurkani waa muhiim si si wax ku ool ah loo baadho loona daweeyo bukaanada. Waxaa jira dhowr arrimood oo gacan ka geysan kara horumarinta Cudurka Valve Pulmonary.
Cilladaha Wadnaha ee Dhalashada
stenosis Valve sambabada: Tani badanaa waa cillad lagu dhasho halkaas oo tuubada sambabada ay si aan caadi ahayn u cidhiidhi tahay, taasoo keenta socodka dhiigga oo xaddidan. Waxay ku dhici kartaa sababtoo ah samaynta khaldan ee warqadaha waalka.
Atresia sambabadaXaalad kale oo lagu dhasho halkaasoo tuubada sambabada aysan si sax ah u sameysan, taasoo keeneysa maqnaanshaha dalool shaqeynaya oo ka yimaada halbowlaha midig ilaa halbowlaha sambabada.
Shuruudaha La Helay
Cudurka Wadnaha ee Rheumatic: Tani waa dhibka qandhada laabotooyinka, taas oo ka iman karta cunaha strep ama xumad casaan ah. Caabuqa ayaa dhaawici kara waalka sambabada.
Cudurka Endocarditis ee faafa: Caabuqa bakteeriyada ku dhaca xididada wadnaha waxay keeni kartaa dhaawac iyo qallooc ku yimaada waalka sambabada.
Cudurka KansarkaXaaladdan dhifka ah waxay ku lug leedahay burooyin kiimikooyin ah oo ku sii daaya dhiigga, kuwaas oo dhaawici kara valves wadnaha, oo ay ku jiraan valve pulmonary.
Dhiig-baxa sambabadaCadaadiska dhiigga oo sarreeya ee halbowlayaasha sambabada waxay dhaawac u geysan karaan waalka sambabada waqti ka dib.
Sababaha kale
Isbeddellada Xun: Gabowga iyo jeexjeexa iyo jeexjeexa waxay u horseedi karaan calool-bax iyo isbeddello kale oo xumaada oo ku yimaada waalka sambabada.
Iskuulada: Marar dhif ah, burooyinka ku jira wadnaha ama burooyinka dheef-shiid kiimikaadka waxay saameeyaan waalka sambabada.
Dhaawac ama shucaacDhaawaca ama daaweynta shucaaca ee laabta waxay dhaawici kartaa waalka sambabada.
Arrimaha Khatarta ah ee Cudurka Waalka sambabada
Waa kuwan arrimaha halista u ah cudurka waalka sambabada:
Cilladaha wadnaha ee lagu dhashoXaalado jira xilliga dhalashada sida Tetralogy of Fallot, atresia sambabada, ama stenosis sambabada.
Xumad xannuunDhibaato ka timaada cunaha strep ee aan la daweyn ama xumad guduudan oo dhaawici karta xididada wadnaha.
EndocarditisInfekshan ku dhaca xuubka gudaha ee wadnaha, kaas oo dhaawici kara waalka sambabada.
Carcinoid syndrome: Xaalad ay keento nooc ka mid ah buro kansar ah oo soo dayn karta maaddooyinka saameeya xididdada wadnaha.
Daweynta shucaaca: Dawaynta shucaaca ee hore ee aagga laabta, taas oo u horseedi karta waxyeello waalka wakhti ka dib.
Gabowga: Xirashada iyo jeexjeexa dabiiciga ah ee xididdada wadnaha ee gabowga awgeed.
Dhiig karka sambabada: Cadaadis dhiig oo sarreeya xididdada sambabada ee cadaadiska wadnaha keeni kara oo keeni kara cudur waalka ah.
Xaaladaha hidda-socodkaXanuunnada hidde-sideyaasha sida Marfan syndrome, Ehlers-Danlos syndrome, ama cudurrada kale ee unugyada isku xidha kuwaas oo saamayn kara valves wadnaha.
Taariikhda beddelka waalka: Dayactirka waalka hore ama qaliinka bedelka ayaa mararka qaarkood u horseedi kara dhibaatooyin saameeya waalka sambabada.
Calcification Valve: Ku-ururinta calcium ee waalka, taas oo adkeyn karta oo caqabad ku noqon karta shaqada habboon ee valve.
Waa kuwan calaamadaha caanka ah ee la xidhiidha nooc kasta:
Stenosis sambabada
Qallafsanaanta sambabada waxa ay ku lug leedahay cidhiidhi ku yimaadda waalka sambabada, kaas oo xannibaya socodka dhiigga ka imanaya halbowlaha midig ilaa halbowlaha sambabada. Calaamadaha waxaa ka mid noqon kara:
Neefsasho gaabis ahGaar ahaan inta lagu jiro dhaqdhaqaaqa jirka.
Xanuunka laabta: Raaxo ama xanuun laabta ah, oo inta badan lagu tilmaamo angina.
DaalDaalka guud iyo tamar la'aanta.
Qalbigu gunuunacCod wadnaha oo aan caadi ahayn ayaa laga maqlay stethoscope.
Suuxdin ama dawakhaadGaar ahaan xilliga jimicsiga.
CyanosisMidab buluug ah oo maqaarka, dibnaha, ama cidiyaha faraha ku leh sababtoo ah ogsijiin la'aanta.
Dib-u-dejinta sambabada
Dib-u-dejinta sambabada waa daadinta dhiigga dib ugu soo noqda hawo-mareenka midig ee halbowlaha sambabada oo ay ugu wacan tahay valve sambabada oo aan karti lahayn. Calaamadaha waxaa ka mid noqon kara:
Neefsasho gaabis ah: In badan oo la dareemi karo inta lagu jiro dadaalka.
DaalDareen aan caadi ahayn ama daciifnimo.
Qalbigu gunuunac: Cod xiiq leh oo lagu maqlo stethoscope.
Barar: Caloosha (ascites) ama lugaha ( bararka ) oo ay ugu wacan tahay dareeraha.
Wadne garaacDareen garaaca wadnaha oo degdeg ah ama aan joogto ahayn.
Atresia sambabada
Atresia sambabada waa xaalad lagu dhasho halkaasoo tuubada sambabada aan si sax ah loo samayn, taasoo caqabad ku ah socodka dhiigga ee sambabada. Xaaladdan waxaa badanaa lagu ogaadaa dhalashada ama wax yar ka dib. Calaamadaha waxaa ka mid noqon kara:
Quudinta liidata: Dhallaanka waxaa laga yaabaa in ay ku adkaato quudinta oo ay ku guuldareystaan in ay si fiican u helaan miisaan.
DaalDhallaanka waxaa laga yaabaa inay u muuqdaan kuwo daalan oo caajis ah.
Ma u baahan tahay ballan?
Ogaanshaha cudurka waalka sambabada
Ogaanshaha cudurka waalka sambabada waxay ku lug leedahay isku-darka taariikhda caafimaadka, baaritaanka jirka, iyo baaritaanno kala duwan oo ogaanshaha. Waa kan hab faahfaahsan:
Taariikhda Caafimaadka iyo Baaritaanka Jirka
Taariikhda Caafimaadka : Dhakhtarku wuxuu wax ka weydiin doonaa calaamadaha, sida neefta oo ku qabata, xanuunka laabta, daalka , iyo suuxdinta. Waxay sidoo kale wax ka weydiin doonaan taariikhda cudurka wadnaha ee shaqsiyeed iyo tan qoyska.
Baaritaanka Jirka : Dhakhtarku wuxuu wadnaha ku dhegeysan doonaa qalab lagu magacaabo stethoscope si uu u ogaado dhawaqyada wadnaha ee aan caadiga ahayn, sida gunuunaca, kuwaas oo muujin kara dhibaatooyinka waalka.
Tijaabooyinka Diinta
Echocardiogram :
Transthoracic Echocardiogram (TTE) : Kani waa qalabka ugu muhiimsan ee lagu ogaado cudurka waalka sambabada. Waxay isticmaashaa hirarka dhawaaqa si ay u abuurto sawirrada wadnaha, taasoo u oggolaanaysa dhakhtarku inuu arko qaab-dhismeedka iyo shaqada waalka.
Baaritaanka wadnaha ee Transesophageal Echocardiogram (TEE) : Tan waxaa loo isticmaali karaa haddii loo baahdo sawirro faahfaahsan. Baaritaanka waxaa la gelinayaa hunguriga, taasoo bixinaysa sawirro dhow oo wadnaha ah.
Electrocardiogram (ECG) : Waxay duubtaa dhaqdhaqaaqa korantada ee wadnaha waxayna kaa caawin kartaa inaad aqoonsato dhibaatooyinka garaaca wadnaha ama calaamadaha cadaadiska wadnaha ee ka dhasha dhibaatooyinka waalka.
Tijaabada Cadaadiska Jimicsiga : Waxay qiimeeysaa sida wadnuhu u shaqeeyo marka uu jiro cadaadis jireed. Tani waxay kaa caawin kartaa qiimeynta darnaanta calaamadaha iyo saameynta ay ku leeyihiin dhaqdhaqaaqa jirka.
Daawaynta cudurka waalka sambabada
Marka ay timaado daawaynta cudurka waalka sambabada, waxaa jira dhawr ikhtiyaar oo diyaar ah kuwaas oo kaa caawin kara maaraynta iyo hagaajinta xaalada. Doorashada daaweyntu waxay ku xiran tahay darnaanta cudurka iyo arrimaha bukaanka shakhsi ahaaneed.
Mid ka mid ah habka caadiga ah waa daaweynta daawaynta, taas oo ujeedadeedu tahay in la yareeyo calaamadaha lagana hortago dhibaatooyinka. Daawooyinka sida diuretics ayaa laga yaabaa in loo qoro si loo yareeyo dheecaanka ku urura jidhka, halka beta-blockers ay gacan ka geysan karaan nidaaminta garaaca wadnaha iyo cadaadiska dhiigga.
Balloon Valvuloplasty
Tani waa habraaca ugu yar ee loo isticmaalo stenosis valve sambabada (cidhiidhinta waalka). Kateetarka leh buufin ayaa la geliya waalka oo la buufiyay si uu u balaadhiyo furitaanka waalka. Waxay si gaar ah waxtar ugu leedahay carruurta iyo dadka waaweyn.
Dayactirka Valve
Dayactirka qalliinka ee tuubada sambabada waxay noqon kartaa ikhtiyaar, gaar ahaan dib-u-kicinta valve (valve leaking) ama stenosis oo aan lagu maarayn karin valvuloplasty buufin. Farsamooyinka waxaa ka mid ah:
Dayactirka warqadda waalka : Hagaajinta ama dib u qaabaynta waraaqaha waalka.
Kordhinta balastar : Isticmaalka balastar si loo ballaariyo waalka cidhiidhiga ah.
Beddelidda qalabka
Beddelka Valve waa lama huraan marka waalka uu aad u dhaawacmo si loo dayactiro. Waxaa jira laba nooc oo waaweyn:
Beddelka Waalka Qalliinka : Waalka dhaawacan waxaa lagu beddelaa waalka farsamada ama waalka bayoprosthetic (waalka unugyada).
Waalalka farsamada : Waxaa laga sameeyay agab waara; waxay u baahan yihiin daaweyn xinjirowga dhiigga oo cimri dheer ah.
Waalalka bayoolojiga ah : Waxaa laga sameeyay unugyada xayawaanka; cimrigoodu waa xaddidan yahay laakiin had iyo jeer uma baahna ka-hortagga xinjirowga muddada dheer.
Beddelka Waalka Sambabada ee Transcatheter (TPVR) : Waa ikhtiyaar aan waxyeello lahayn oo loogu talagalay bukaanada hore loogu sameeyay beddelka ama hagaajinta waalka. Waalka cusub ayaa la geeyaa iyada oo loo marayo kateetarka waxaana la geliyaa gudaha waalka hore.
Tallaabooyinka Ka Hortagga ah ee cudurka waalka sambabada
Tallaabooyinka ka hortagga cudurka sambabada sambabada ayaa ugu horreyn diiradda saaraya ilaalinta guud ahaan caafimaadka wadnaha iyo maareynta arrimaha khatarta ah ee gacan ka geysan kara horumarka ama horumarka xaaladda. Waa kuwan qaar ka mid ah xeeladaha muhiimka ah:
Jimicsi: Ku lug yeelo jimicsi joogto ah, sida ugu yaraan 150 daqiiqo oo jimicsi aerobic ah oo dhexdhexaad ah ama 75 daqiiqo oo jimicsi xoog leh usbuucii, iyo sidoo kale dhaqdhaqaaqyo xoojinta murqaha ah laba maalmood ama ka badan usbuucii.
Maareynta Miisaanka: Hayso miisaan caafimaad leh si aad u yareyso cadaadiska wadnaha.
Baadhitaano Caafimaad oo Joogto ah:
La socodka Cadaadiska Dhiigga: Ha la xakameeyo cadaadiska dhiigga iyada oo loo marayo la socodka iyo maaraynta joogtada ah.
Heerarka Kolestaroolka: Si joogto ah u hubi heerarka kolestaroolka oo ku maaree cuntada, jimicsiga, iyo daawooyinka haddii loo baahdo.
Maareynta Sonkorowga: Xakamee heerarka sonkorta dhiigga haddii aad qabto sonkorow si aad u yareyso khatarta cudurrada wadnaha.
Samee & Ha samayn
Marka ay timaado maaraynta cudurka sambabada sambabada, waxaa jira qaar la sameeyo iyo ma samayno kuwaas oo si weyn u saameeya caafimaadkaaga iyo fayoobidaada guud. Markaad raacdo tilmaamahan, waxaad si wax ku ool ah u maarayn kartaa xaaladdaada oo aad wanaajin kartaa tayada noloshaada.
Samee
Ha sameyn
Raac talooyinka bixiyaha xanaanada caafimaadkaaga ee daawaynta iyo daawaynta.
Iska daa calaamadahaaga ama dib u dhig raadinta daryeel caafimaad haddii aad isku aragto calaamado ka sii daraya.
Ka qaybgal ballamaha dabagalka joogtada ah ee dhakhtarkaaga wadnaha.
Ka bood ama jooji ballamaha dabagalka ah ee bixiyaha xanaanada caafimaadkaaga.
Baro inaad aqoonsato calaamadaha cudurka waalka sambabada oo ogeysii bixiyaha xanaanada caafimaadkaaga haddii ay ka sii daraan.
Iska daa isbeddellada ku yimaadda calaamadahaaga ama u qaad inay iskood u fiicnaan doonaan.
Ku maamul walaaca farsamooyinka nasashada, ka fiirsashada, ama xeeladaha kale ee dhimista walaaca.
U ogolow diiqada daba dheeraatay in aan waxba laga qaban, waayo waxay si xun u saamayn kartaa caafimaadka wadnahaaga.
U qaado daawooyinka laguu qoray si joogto ah iyo sida lagu faray.
Wax ka beddel habka daawaynta adiga oo aan la tashan daryeel bixiyahaaga.
Ilaali qaab nololeed caafimaad leh, oo ay ku jiraan sigaar la'aanta iyo xaddididda khamriga.
Sigaar cab ama isticmaal xaddi xad dhaaf ah oo aalkolo ah, taas oo dhaawici karta caafimaadka wadnahaaga.
Tixgeli inaad kala hadasho dhaq-dhaqaaqyada suurtagalka ah ama ikhtiyaarrada qalliinka bixiyahaaga daryeelka caafimaadka haddii lagu taliyey.
Iska ilaali inaad kala hadasho ikhtiyaarada daawaynta ama faragelinta adeeg bixiyahaaga cabsi ama hubanti la'aan darteed.
La tasho Isbitaalka Wadnaha ee ugu Fiican Hyderabad si aad u hesho talo iyo talooyin daaweyn shaqsiyeed oo ku salaysan taariikhdaada caafimaad iyo caafimaadkaaga shaqsiyeed.
Dhowr arrimood ayaa gacan ka geysta halista qofka inuu ku dhaco cudurka waalka sambabada. Hal arrin oo halis ah ayaa ah cilladaha wadnaha ee lagu dhasho, halkaasoo cilladaha qaabka ama shaqada wadnaha ay joogaan xilliga dhalashada. Xaaladaha qaarkood ee lagu dhasho, sida Tetralogy of Falot ama anomaly Ebstein, waxay si toos ah u saameyn kartaa waalka sambabada, kordhinta suurtagalnimada in uu ku dhaco cudurka waalka sambabada nolosha dambe.
Calaamadaha ugu badan ee cudurka waalka sambabada waa neefta oo ku yaraata, gaar ahaan marka lagu jiro dhaqdhaqaaqa jirka ama jimicsiga. Tani waxay dhacdaa sababta oo ah waalka sambabada ee dhaawacan ama aan shaqaynayn ayaa xaddidaya qulqulka dhiigga ee sambabada, taasoo keenta ogsijiin ku filan jidhka.
Mid ka mid ah hababka aasaasiga ah ee loo isticmaalo ogaanshaha cudurka sambabada sambabada waa iyada oo loo marayo baadhitaan jidheed oo dhamaystiran. Inta lagu jiro baaritaankan, xirfadlayaasha daryeelka caafimaadku waxay dhagaystaan wadnaha bukaanka iyagoo isticmaalaya stethoscope si ay u ogaadaan wixii dhawaaqyo aan caadi ahayn ama gunuunac ah oo muujin kara arrin ku jirta valve sambabada.