Sababaha Qumanka
Caabuqyada Fayraska: Xaalado badan oo qumanka ah waxaa keena fayras, sida fayraska hargabka caadiga ah (rhinovirus), fayraska hargabka, adenovirus, ama fayraska Epstein-Barr (kaas oo keena mononucleosis faafa ama "mono").
Caabuqyada bakteeriyada: Streptococcus pyogenes, oo sidoo kale loo yaqaan kooxda A streptococcus, waa sababta bakteeriyada caadiga ah ee qumanka. Nooca caabuqa waxaa badanaa loo yaqaannaa strep cunaha. Bakteeriyada kale sida Staphylococcus aureus ama Haemophilus influenzae waxay sidoo kale keeni kartaa qumanka.
Arrimaha Deegaanka: Soo-gaadhista cuncunaha ama xasaasiyadaha ayaa mararka qaarkood kicin kara bararka qumanka.
Xidhiidhka dhow: Qumanka waa la kala qaadaa wuxuuna ku faafi karaa dhibcaha neefsashada marka qof cudurka qaba uu qufaco ama hindhiso. Xidhiidh dhow oo lala yeesho qof cudurka qaba waxay kordhin kartaa halista in uu ku dhaco qumanka.
Nidaamka Difaaca Jilicsan: Dadka habdhiska difaaca jidhkoodu daciif yahay, sida kuwa qaba HIV/AIDS ama lagu dawaynayo kiimoterabi, waxa laga yaabaa inay aad ugu nugul yihiin qumanka.
Qumanka daba-dheeraada: Shakhsiyaadka qaarkood ayaa laga yaabaa inay la kulmaan xanuuno soo noqnoqda oo qumanka ah sababtoo ah barar dabadheeraad ah ee qumanka, oo inta badan uu keeno caabuqyo soo noqnoqda ama xaalado kale oo hoose.
Age: Qumanka waxa uu ku badan yahay carruurta iyo dhalinyarada, maadaama habdhiskooda difaaca jidhkoodu uu weli korayo, lagana yaabo in ay marar badan la kulmaan fayrasyada iyo bakteeriyada.
Qumanka ba'an waa xaalad caadi ah oo lagu garto bararka qumanka, sida caadiga ah waxaa keena caabuqa fayras ama bakteeriyada. Qumanka, oo ku yaala dhabarka dhuunta, ayaa door ka ciyaara habka difaaca jirka iyaga oo dabinaya bakteeriyada iyo fayrasyada ka soo gala afka iyo sanka. Marka uu cudurku qaado, qumanuhu way bararaan oo bararaan, taasoo keenta calaamado ay ka mid yihiin cunaha oo ku xanuuna, wax liqidda oo ku adkaata, qandho, iyo qanjidhada qanjidhada oo barara qoorta.
Calaamadaha:
Cilad-sheegidda qumanka ba'an waxay caadi ahaan ku salaysan tahay baaritaan jireed, oo ay ku jiraan baaritaanka dhuunta iyo qumanka. Xaaladaha qaarkood, suufka dhuunta ayaa laga yaabaa in la qaado si loo go'aamiyo sababta dhabta ah, gaar ahaan haddii laga shakiyo qumanka bakteeriyada, sida cunaha strep. Daaweyntu waxay inta badan ku lug leedahay tallaabooyin taageero ah oo lagu nafiso calaamadaha, sida xanuunka fududeeya, cunaha nabarrada, iyo dareere badan. Antibiyootiga waxaa laga yaabaa in loo qoro qumanka bakteeriyada si loo gaabiyo muddada jirrada loona yareeyo khatarta dhibaatooyinka. Xaalado daran ama marka ay jiraan dhibaatooyin ay ka mid yihiin xuubka peritonsillar, qaliinka oo laga saaro qumanka (qumanka qumanka) ayaa laga yaabaa inay lagama maarmaan noqoto. Waxay lama huraan u tahay dadka qaba qumanka ba'an inay nastaan, fuuq baxaan, kana fogaadaan inay la xiriiraan dadka kale si looga hortago faafitaanka caabuqa. La-talinta xirfadlaha daryeelka caafimaadku waxay muhiim u tahay ogaanshaha saxda ah iyo maaraynta.
Qumanka daba-dheeraada waa barar joogto ah oo ku dhaca qumanka, oo inta badan lagu garto marxalado soo noqnoqda ee qumanka ama bararka heerka hoose ee joogtada ah. Si ka duwan qumanka ba'an, kaas oo sida caadiga ah uu keeno caabuqyada fayras ama bakteeriyada, qumanka dabadheeraadku wuxuu ka dhalan karaa caabuqyo soo noqnoqda ama arrimo kale sida xasaasiyad ama xajiin deegaan.
Calaamadaha:
Cilad-sheegidda qumanka daba-dheeraada waxay ku lug leedahay taariikh caafimaad oo dhammaystiran, baaritaan jireed, iyo qiimeynta calaamadaha. Xirfadlaha daryeelka caafimaadka ayaa sidoo kale laga yaabaa inuu dalbado baaritaanno dheeri ah sida dhaqamada cunaha ama baarista dhiigga si loo go'aamiyo sababta hoose. Ikhtiyaarada daawaynta ee qumanka dabadheeraadku waxa ka mid noqon kara antibiyootiga caabuqa bakteeriyada, corticosteroids si loo yareeyo bararka, iyo talaabooyin taageero ah sida ku luqluqa biyaha milixda ah ama isticmaalka nasiyada cunaha. Xaaladaha qaarkood, haddii daawaynta muxaafidka ahi aanay waxtar lahayn ama haddii xaaladdu si weyn u saamayso tayada nolosha, qaliinka laga saaro qumanka (qumanka qumanka) ayaa lagula talin karaa. Waxaa muhiim u ah shakhsiyaadka qaba qumanka raaga in ay si dhow ula shaqeeyaan bixiyaha xanaanada caafimaadka si ay u horumariyaan qorshe daaweyn haboon oo ku haboon baahidooda gaarka ah.
Qumanka bakteeriyada, oo sidoo kale loo yaqaanno strep hunguriga, waa nooc ka mid ah qumanka oo ay keento caabuqa bakteeriyada, inta badan Streptococcus pyogenes (kooxda A streptococcus). Caabuqa bakteeriyadani waxay keentaa barar ku dhaca qumanka iyo unugyada ku xeeran, taasoo keenta calaamado la mid ah kuwa qumanka degdega ah.
Calaamadaha:
Ogaanshaha qumanka bakteeriyada waxaa caadi ahaan lagu xaqiijiyaa baaritaanka strep-ka degdega ah ama dhaqanka cunaha, kaas oo ku lug leh qaadashada suufka dhabarka dhuunta oo laga baaro joogitaanka bakteeriyada Streptococcus. Daaweyntu waxay inta badan ku lug leedahay koorsada antibiyootiga, sida penicillin ama amoxicillin, si loo ciribtiro caabuqa bakteeriyada loogana hortago dhibaatooyinka. Waa lagama maarmaan in la dhammaystiro koorsada antibiyootiga oo dhan sida uu qoray xirfadle daryeel caafimaad, xitaa haddii calaamaduhu ay soo roonaadaan ka hor inta aan daawadu dhammaan. Marka laga soo tago antibiyootiga, tallaabooyinka taageerada sida xanuunka fududeeya, dhuunta cunaha, iyo dareere badan ayaa kaa caawin kara yareynta calaamadaha waxayna kor u qaadaan soo kabashada. Ogaanshaha degdega ah iyo daawaynta qumanka bakteeriyada ayaa muhiim ah si looga hortago dhibaatooyinka iman kara sida qandhada laabotooyinka ama caabuq kelyaha.
Qumanka fayrasku waa nooc ka mid ah qumanka qumanka ee uu keeno caabuqa fayraska, sida fayraska Epstein-Barr (EBV), adenovirus, ama fayraska hargabka. Si ka duwan qumanka bakteeriyada, oo ay keento bakteeriya, qumanka fayrasku caadi ahaan waa is-xakameeyaa oo uma baahna daawaynta antibiyootiga inta badan.
Calaamadaha:
Ogaanshaha qumanka fayrasku badanaa waxay ku salaysan tahay calaamadaha bukaan-socodka waxaana laga yaabaa inaanay u baahnayn baadhitaano gaar ah oo ogaanshaha. Si kastaba ha noqotee, haddii ay jirto hubanti la'aan ku saabsan sababta qumanka ama haddii dhibaatooyin laga shakiyo, xirfadlaha daryeelka caafimaadka ayaa laga yaabaa inuu sameeyo suuf cunaha ah ama baaritaan dhiig si meesha looga saaro caabuqyada bakteeriyada. Daawaynta qumanka fayrasku waxay diiradda saartaa yaraynta calaamadaha iyo taageeridda jawaabta difaaca jidhka. Tan waxa ku jiri kara xanuun baabiyeyaasha miiska lagala soo wareegin sida acetaminophen ama ibuprofen si loo yareeyo qandhada lagana yareeyo xanuunka cunaha, iyo sidoo kale nasasho, fuuq-bax, iyo nasasho cunaha si loo nasiyo cunaha. Ku milid biyo milix ah oo diirran ama isticmaal huumiye waxay sidoo kale kaa caawin kartaa raaxo la'aanta. Inta badan, qumanka fayrasku wuxuu iskii u xalliyaa hal ama laba toddobaad gudahooda iyada oo aan loo baahnayn daaweyn gaar ah. Si kastaba ha noqotee, shakhsiyaadka leh calaamado daran ama dhibaatooyin waa inay raadsadaan daryeel caafimaad si ay u maareeyaan iyo daryeel habboon.
Nasasho iyo Dheecaanno: Hel nasasho badan si aad jidhkaaga uga caawiso in uu iska difaaco caabuqa. Cab cabitaanno badan, sida biyo, shaaha dhirta, iyo maraq, si aad u joogtid fuuq-baxa.
Xanuunka AafadaDaawooyinka xanuunka sida acetaminophen (Tylenol) ama ibuprofen (Advil, Motrin) waxay kaa caawin karaan yaraynta xanuunka cunaha waxayna yareeyaan qandhada.
Lozenges ama buufinta cunahaLozenges-ka cunaha ama buufinta ay ku jiraan maaddooyinka sida benzocaine ama menthol waxay ku siin karaan nasasho ku meel gaar ah xanuunka cunaha.
Gargle biyo cusbo leh: Ku milix biyo diirran oo milix ah dhowr jeer maalintii waxay kaa caawin kartaa inaad dejiso cunaha xanuunka waxayna yaraynaysaa bararka.
Antibiyootikada: Haddii qumanka ay keento bakteeriya (sida streptococcus), dhakhtarkaagu waxa uu kuu qori karaa antibiyootik. Waa muhiim in la dhammaystiro koorsada antibiyootiga, xitaa haddii aad dareento fiicnaan ka hor intaadan dhameysan.
SteroidsXaaladaha qaarkood, corticosteroids ayaa laga yaabaa in loo qoro si loo yareeyo bararka iyo bararka dhuunta.
Qaliinka (Tonsillectomy)Xaaladaha soo noqnoqda ama daran ee qumanka, gaar ahaan haddii ay keenayso dhib xagga neefsashada ah ama dhibaatooyin kale, waxaa lagu talin karaa qalliin si looga saaro qumanka (qumanka). Si kastaba ha ahaatee, tani badanaa waa xalka ugu dambeeya.
Qumanka qumanka waa barar ku dhaca qumanka, kuwaas oo ah labada unug ee unugyadu ka samaysan yihiin ee xagga dambe ee cunaha. Caadi ahaan waxa keena caabuq fayras ah ama bakteeriya.
Calaamadaha qumanka waxa ka mid noqon kara cune xanuun, liqidda oo ku adkaata, qandho, qanjidhada qanjidhada oo barara, iyo mararka qaarkood baro cad ama huruud ah oo ku yaal qumanka.
Daaweynta qumanka waxay ku xiran tahay sababta. Haddii ay sababto caabuqa bakteeriyada, antibiyootiga ayaa laga yaabaa in la qoro. Daawooyinka xanuunka yareeya, nassiyada cunaha, iyo dareere badan ayaa kaa caawin kara yaraynta calaamadaha. Nasashada sidoo kale waa muhiim.
Qumanka qumanka ayaa lagu talin karaa haddii uu qofku qabo qumanka qumanka oo soo noqnoqda ama raaga oo aan si fiican uga jawaabin daawaynta kale, ama haddii ay jiraan dhibaatooyin sida neefsashada oo ku adkaata ama liqidda.
Inta lagu jiro qumanka qumanka, qumanka ayaa qaliin laga soo saaraa. Caadi ahaan waxaa lagu sameeyaa suuxdin guud, nidaamka waxaa lagu sameyn karaa iyadoo la isticmaalayo farsamooyin qalliin oo dhaqameed ama habab cusub sida qalliinka isku-dhafka ama laysarka.
Khatarta qumanka qumanka waxaa ka mid noqon kara dhiigbax inta lagu jiro ama ka dib habka, caabuqa, iyo falcelinta suuxdinta. Waxa kale oo jirta khatar ah in waxyeelo soo gaadho dhismayaasha u dhow sida calaacalaha ama uvula.
Ka soo kabashada qumanka qumanka waxay caadi ahaan qaadataa ilaa 1-2 toddobaad. Inta lagu jiro wakhtigan, waa muhiim inaad nasato oo aad cabto dareere badan. Daawooyinka xanuunka ayaa laga yaabaa in loo qoro si ay u caawiyaan maaraynta raaxo la'aanta. Waxa kale oo muhiim ah in laga fogaado dhaqdhaqaaqa culus iyo cuntooyinka qaarkood oo laga yaabo inay cunaha ka xanaajiyaan.
Haa, dadka waaweyni waxay mari karaan qumanka qumanka haddii ay qabaan qumanka qumanka oo soo noqnoqda ama daba dheeraada oo aan ka jawaabin daawaynta kale. Si kastaba ha ahaatee, soo kabashadu way dheeraan kartaa khatartuna way yara sarraysaa marka la barbardhigo carruurta.
Si loo yareeyo khatarta qumanka, waxaa muhiim ah in lagu dhaqmo nadaafadda wanaagsan, sida gacmaha si joogta ah loo dhaqo, ka fogaanshaha xiriir dhow oo lala yeesho dadka jirran, iyo ka fogaanshaha wadaagista maacuunta ama alaabta gaarka ah. Xoojinta habka difaaca jirka iyada oo loo marayo cunto caafimaad leh, jimicsi joogto ah, iyo hurdo ku filan ayaa sidoo kale kaa caawin karta ka hortagga caabuqyada.
Ku xidhnow Isbitaalada Qaaradaha wakhti kasta iyo meel kasta.
Soo deji abka hadda
si degdeg ah, caqli badan, daryeel caafimaad oo aan warqad lahayn